روزهای قمر در عقرب سال ۹۹ + جدول کامل

در این پست از جدول یاب با استفاده از منابع معتبر تقویم های نجومی، روزهای قمر در عقرب سال ۹۹ آمده است. قدما واقعه قمر در عقرب را شوم می‌دانسته اند و دلیل این نحوست نیز از نظر آن وجود ستاره سرخ قلب عقرب در صورت فلکی عقرب بوده است. وقتی که کره ماه در سیر خود، در مقابل صورت فلکی عقرب قرار می‌گیرد، واقعه قمر در عقرب رخ می‌دهد. البته این مسائل از منظر ساکنان کره زمینی محاسبه می‌شود.

روزهای قمر در عقرب سال ۹۹
روزهای قمر در عقرب سال ۹۹

پدیده قمر در عقرب با چشم غیر مسلح قابل رویت نیست (البته اگر با صور فلکی و بروج آشنا باشید، در زمان شب از طریق فاصله میان ماه و صورت عقرب می‌توانید زمان قمر در عقرب را متوجه شوید) و مقصود از قمر در عقرب هم این است که در یک ماه قمری، کره ماه یک دور کامل به دور آن می گردد و طبعاً در هر ماه قمری یک بار از برج عقرب عبور می‌کند.

روزهای قمر در عقرب در سال ۹۹ چه روزهایی هستند؟

قمر در عقرب ۹۹

فروردین:  شروع: پنج‌شنبه ۲۱ فروردین در ساعت ۰۰:۴۸ قمر وارد عقرب می‌شود.

پایان: شنبه ۲۳ فروردین در ساعت ۰۱:۰۶ از عقرب خارج می‌شود.

اردیبهشت: شروع: چهارشنبه ۱۷ اردیبهشت در ساعت ۱۱:۳۶ قمر وارد عقرب می‌شود.

پایان: جمعه ۱۹ اردیبهشت در ساعت ۱۱:۴۶ از عقرب خارج می‌شود.

خرداد: شروع سه‌شنبه ۱۳ خرداد در ساعت ۲۰:۳۷ قمر وارد عقرب می‌شود.

پایان: پنج‌شنبه ۱۵ خرداد در ساعت ۲۱:۴۷ از عقرب خارج می‌شود.

قمر در عقرب بهار 99
قمر در عقرب بهار ۹۹

تیر: شروع سه‌شنبه ۱۰ تیر در ساعت ۰۳:۱۹ قمر وارد عقرب می‌شود.

پایان: پنج‌شنبه ۱۲ تیر در ساعت ۰۵:۵۱ از عقرب خارج می‌شود.

مرداد: شروع دوشنبه ۶ مرداد در ساعت ۰۸:۴۳ قمر وارد عقرب می‌شود.

پایان: چهارشنبه ۸ مرداد در ساعت ۱۱:۵۵ از عقرب خارج می‌شود.

شهریور: شروع یکشنبه ۲ شهریور در ساعت ۱۴:۴۷ قمر وارد عقرب می‌شود.

پایان: سه‌شنبه ۴ شهریور در ساعت ۱۷:۱۸ از عقرب خارج می‌شود.

شهریور: شروع: شنبه ۲۹ شهریور در ساعت ۲۳:۰۳ قمر وارد عقرب می‌شود.

پایان: دوشنبه ۳۱ شهریور در ساعت ۲۳:۵۹ از عقرب خارج می‌شود.

قمر در عقرب فصل تابستان99
قمر در عقرب فصل تابستان۹۹

 

مهر: شروع: شنبه ۲۶ مهر در ساعت ۰۸:۳۷ قمر وارد عقرب می‌شود.

پایان: دوشنبه ۲۸ مهر در ساعت ۰۸:۱۳ از عقرب خارج می‌شود.

آبان: شروع: جمعه ۲۳ آبان در ساعت ۱۹:۵۰ قمر وارد عقرب می‌شود.

پایان: یکشنبه ۲۵ آبان در ساعت ۱۹:۱۷ از عقرب خارج می‌شود.

آذر: شروع جمعه ۲۱ آذر در ساعت ۰۵:۲۹ قمر وارد عقرب می‌شود.

پایان: یکشنبه ۲۳ آذر در ساعت ۰۶:۰۹ از عقرب خارج می‌شود.

قمر در عقرب پاییز 99
قمر در عقرب پاییز ۹۹

دی: شروع: پنج‌شنبه ۱۸ دی در ساعت ۱۲:۲۴ قمر وارد عقرب می‌شود.

پایان: شنبه ۲۰ دی در ساعت ۱۴:۴۶ از عقرب خارج می‌شود.

بهمن: شروع: چهارشنبه ۱۵ بهمن در ساعت ۱۷:۴۵ قمر وارد عقرب می‌شود.

پایان: جمعه ۱۷ بهمن در ساعت ۲۰:۴۷ از عقرب خارج می‌شود.

اسفند: شروع: چهارشنبه ۱۳ اسفند در ساعت ۰۰:۰۹ قمر وارد عقرب می‌شود.

پایان: جمعه ۱۵ اسفند در ساعت ۰۲:۱۳ از عقرب خارج می‌شود.

قمر در عقرب زمستان 99
قمر در عقرب زمستان ۹۹

منظور از قمر در عقرب برج عقرب است یا صورت فلکی عقرب؟

از آنجایی که ستارگان در نظر ما که به آسمان نگاه می کنیم در طول یک سال اندکی از جای خود حرکت می کنند از زمان نامگذاری این بروج تا الان صورت های فلکی جابجا شده با بروج خود تطبیق ندارند و به همین خاطر در زمان ما قسمت عمده صورت عقرب در برج بعدی یعنی قوس قرار دارد. با این توضیح برای اصطلاح قمر در عقرب دو فرض وجود دارد، قمر در برج عقرب و قمر در صورت عقرب.
در مورد اینکه کدامیک از این دو می تواند منظور امام صادق علیه السلام در روایت فوق باشد بین علما اختلاف است یعنی برخی آن را برج عقرب می دانند و برخی دیگر صورت فلکی عقرب.
در این بین نظر علامه حسن زاده آملی که در زمان ما متبحر در علم هیئت و استاد این فن می باشند این است که ملاک همان صورت فلکی است و دلائلی برای آن ذکر می کنند. (رجوع کنید به کتاب ایشان با نام دروس فی المعرفه الوقت و القبله، درس ۲۵)
اما در عین حال ایشان اینکه در هر دو مورد یعنی هم برج و هم صورت فلکی از مسافرت و ازدواج اجتناب شود را مطابق با احتیاط می دانند.

«قمر در عقرب» یعنی چه؟

مراد از «قمر» یعنی کره ماه و مراد از عقرب یعنی «برج عقرب»  یا «صورت عقرب»، و منظور این است که کره ماه در برج «عقرب» قرار گیرد یا کره ماه مقابل صورت فلکى «عقرب» قرار گرفته باشد.

دانشمندان، دایره‌البروج در آسمان را به دوازده قسم که هر یک ۳۰ درجه مى‌‌‌‏شود و مجموعا ۳۶۰ درجه می‌شود، بخش نموده‌‌‏اند، و در مدارات اختران هر قسم را «برج» نامیده‌‌اند.

چون در هر «برجى» برخی از ستاره‌ها و به اصطلاح ثوابت (مراد، کواکب ثابت نسبی است چون نسبت به زمین، بسیار آهسته حرکت می‌کنند و مانند ثابت‌اند) گرد آمده‌‌‏‌اند که از هیئت اجتماع آنها صورت جانورانى تصویر رفته بود، آن «برج» را به نام صورت آن جانور نامیده‌‌‌اند که اول آنها «حمل» و آخر آنها «حوت» است؛ چنانکه به نظم گفته شده:

برج‌ها دیدم که از مشرق بر آوردند سر  /   جمله در تسبیح و در تهلیل حیّ لا یموت‏

چون حمل چون ثور چون جوزاء و سرطان و اسد / سنبله میزان و عقرب قوس و جدى و دلو و حوت

ملاحظه می‌شود که برج‌ها ۱۲ تا هستند و هر یک به خاطر ستاره‌هایی که در آن «برج» دیده می‌شود نامی دارند و یکی از برج‌ها، برج «عقرب» است که برج هشتم از این برج‌‌هاست.

پس نام برج‌های دوازده‌ گانه دائرهالبروج با (معانی) عبارت است از:

۱- برج حمل: (قوچ) / ۲- برج ثور: (گاو نر) / ۳- برج جوزاء: (دوپیکر) / ۴- برج سرطان: (خرچنگ) / ۵- برج اسد: (شیر) / ۶- برج سنبله: (خوشه) / ۷- برج میزان: (ترازو) / ۸- برج عقرب: (کژدم) / ۹- برج قوس:(کمان) / ۱۰- برج جدی: (بزغاله نر) / ۱۱- برج دلو: (آب کش) / ۱۲- برج حوت: (ماهی)

و منازلى که براى ماه از اجتماع برخی از ستارگان گفته‌‌‏اند حکم صورت را دارد. کسانى که صور بروج را بشناسند، هنگامى که «قمر» در برج «عقرب» وارد شده است، چون شب به ماه نگاه کنند، فاصله میان ماه و صورت عقرب را به خوبى در مى‏‌‌‌یابند.

به عبارت ساده، کره ماه در طول یک ماه قمری – که حدود ۲۹٫۵ روز است – یک بار به طور کامل دور زمین می‌‌‌‌چرخد! این یک دور کامل، به دوازده قسمت تقسیم شده و برج‌‌هایی نیز برای هر یک از این دوازده صورت فلکی انتخاب شده (حمل، ثور، جوزاء، سرطان، اسد، سنبله، میزان، عقرب، قوس، جدی، دلو و حوت) و هر یک از این نام‌‌های دوازده‌‌گانه، متناسب با صورت فلکی ستاره‌‌های دوردستی است که ماه در مقابل آنها است.

لذا وقتی که کره ماه در چرخش خود به دور زمین، به برج عقرب می‌‌رسد، می‌گویند قمر وارد عقرب شد (قمر در عقرب است) و وقتی از برج عقرب خارج می‌شود می‌گویند قمر از عقرب خارج شد.

احکام فقهی قمر در عقرب

در کتاب‌های فقهی، وقتی قمر در عقرب است، دست کم چند مورد مکروه (نه حرام) دانسته شده است. یکی عقد نکاح، دوم اقدام برای بچه‌دار شدن (انعقاد نطفه)، و دیگری سفر.

به عنوان مثال: محقق در شرایع نوشته است: «و یکره إیقاع النکاح و القمر فی العقرب» ازدواج و عقد نکاح (یا نزدیکی) در حالی که قمر در عقرب است مکروه است. (شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام، ج‏۲، ص ۲۱۱)

فقهای بزرگ دیگر مانند علامه، شهید اول، شهید ثانی، صاحب جواهر، سید یزدی  نیز به این مطلب اشاره کرده‌اند. (نگاه کنید: اللمعه الدمشقیه فی فقه الإمامیه، ص ۱۷۳ ؛ مسالک الأفهام إلى تنقیح شرائع الإسلام، ج‏۷، ص، ۲۱ ؛ العروه الوثقى (للسید الیزدی)، ج‏۲، ص ۷۹۹ )

دلیل این مسأله

علت کراهت، روایت یا روایاتی است که در این باره وارد شده است. این روایات در کتب معتبر حدیثی مانند کافی، من لایحضره الفقیه، بحارالانوار، وافی و وسائل الشیعه موجود است.

از امام صادق علیه‌السّلام روایت شده است که: «من سافر أو تزوّج و القمر فی العقرب لم یر الحسنى»؛ یعنى در وقتى که قمر در عقرب است، هر کس مسافرت کند یا عقد نکاح نماید، نیکویى نبیند. (نگاه کنید: کافی، ج ۸ ص ۲۷۵ ؛ من لایحضره الفقیه، ج ۲ ص ۲۶۷؛ تهذیب، ج ۷ ص ۴۰۷؛ وسائل الشیعه، ج ۱۱ ص ۳۶۷ ؛ بحارالانوار، ج ۱۰۰ ص ۲۶۸؛ وافی، ج ۱۲ ص ۳۵۴)

ملاحظه می‌فرمایید که این روایت و شبیه به این را اکثر کتاب‌های معتبر حدیثی نقل کرده‌اند.

نکته دقیق علمی

آنچه از اهل بیت عصمت و طهارت علیهم‌السّلام در اجتناب از برخى امور مانند عقد ازدواج، اقدام برای انعقاد نطفه و سفر، هنگام قمر در عقرب وارد شده است، آیا مراد، بودن قمر (ماه) در خود برج عقرب است و یا در صورت آن؟

(«صورت فلکی» به مجموعه چند ستاره گفته می‌‌شود که شکلی خاص را در ذهن بیننده القاء می‌‌کنند، در حالی که «برج» به هر یک از تقسیمات دوازده‌‌گانه دائره‌البروج اطلاق می‌‌شود و چون ستاره‌ها به مرور زمان، در حرکتند، بین صورت‌های فلکی و برج‌های تعیین شده، فاصله افتاده است.)

ارباب نجوم، ملاک استنباط را از هر جهت به خود بروج می‌‌‌دانند، نه به صور آنها.

اکثر فقها هم گفته‌اند مراد از قمر در عقرب، برج عقرب است نه صورت و منزل آن. (نگاه کنید: مسالک الأفهام إلى تنقیح شرائع الإسلام، ج‏۷، ص، ۲۱ ؛ العروه الوثقى (للسید الیزدی)، ج‏۲، ص ۷۹۹)

آیت الله حسن‌زاده آملی در هزار و یک کلمه، کلمه ۵۵۴ می‌فرماید: «در هیچ کتب فقهى، قمر در عقرب را به غیر از آنچه که در نزد ارباب هیئت متعارف است، نگفته‌‏اند. بلکه صاحب جواهر رحمه اللّه در نکاح آن تصریح فرموده است که: «و ظاهر أن لفظ الخبر مقول على عرف اهل النجوم و لا یریدون بمثله الّا الکون فی البرج بالمعنى المعروف عندهم»، جز این که سیّد طباطبائى (رضوان اللّه علیه) در آداب سفر، از کتاب حجّ العروه الوثقى فرموده است: «و لیجتنب السفر من الشهر و القمر فی محاق أو فی برج العقرب أو صورته» که از اطلاق ظاهر خبر (و القمر فی العقرب) چنان استفاده کرده است و به قول صاحب جواهر: «و لکن الاحتیاط لا ینبغى ترکه». فتدبّر.»

خلاصه کلام اینکه مراد، برج عقرب است اما درباره صورت نیز احتیاط ترک نشود بهتر است.

این سؤال و جواب فقهی را به بیان ساده‌تر نیز توضیح دهم و آن اینکه کره ماه در هر یک از این صورت‌‌های دوازده‌‌گانه (حمل، ثور، جوزاء، سرطان، اسد، سنبله، میزان، عقرب، قوس، جدی، دلو و حوت)، یک دوازدهم طول ماه قمری قرار می‌گیرد. (حدود ۲ روز و ۱۱ ساعت)

به عنوان مثال، در هر ماه قمری، کره ماه (قمر) حدود دو روز و نیم در برج و صورت‌ فلکی عقرب خواهد بود. پس از گذشت صدها سال از تعیین برج‌ها، صورت فلکی، از برج نجومی تعیین شده (که در واقع، موقعیت‌‌‌های ۳۰ درجه‌ای از پیش تعیین شده بود) کمی فاصله گرفته است. چرا که ستاره‌ها (به اصطلاح، ثوابت) نیز در حال‌ حرکتند. (حرکت‌ آنها در مقایسه با زمین، به قدری آهسته است که ثوابت گفته شده)

از این رو، در حال حاضر، بین «برج» و «صورت فلکی» فاصله وجود دارد لذا این سؤال مهم پیش می‌‌آید که منظور از کراهت سفر و ازدواج در زمانی که قمر در عقرب است به چه معناست؟ آیا به این معناست که قمر در صورت فلکی عقرب است یا این که قمر در برج عقرب است؟

اکثر فقها گفته‌اند مراد برج عقرب است و برخی گفته‌اند مراد صورت فلکی عقرب است و به نظر می‌رسد حق با اکثریت فقهاست ولی احتیاطا اگر هر دو لحاظ شود بهتر است چنانکه استاد علامه حسن زاده آملی در پایان چنین فرموده‌‌‌اند.

روش احتیاط هم این است که چون قمر (کره ماه) هر دو روز و نیم – برابر ۶۰ ساعت – از مقابل هر برج و از جمله برج «عقرب» عبور مى‌‌‌کند، بهتر است حدود ۲۴ ساعت بر آن دو روز و نیم افزود و جمعاً سه روز و نیم تا چهار روز صبر و احتیاط نمود و سپس در امر ازدواج، صیغه عقد را اجرا کرد.

چگونه بدانیم که قمر در عقرب است؟

این مسأله به وسیله برخی از محاسبات دقیق نجومی،‌ به دست می‌آید اما آنچه در اینجا برای عموم می‌توان گفت همان مراجعه به برخی تقویم‌های نجومی معتبر است که در آنها توضیح داده می‌شود قمر در چه ساعتی وارد عقرب می‌شود و در چه ساعتی خارج می‌شود. همچنین مراجعه به اهل فن و تخصص یکی از راههای شناخت این مسأله است.

روزهای قمر در عقرب در سال ۹۹
روزهای قمر در عقرب در سال ۹۹

آیا حالات قمر و ستارها و افلاک در کره زمین تأثیر دارد؟

شکی نیست که چگونگى قرار گرفتن بعضى از کواکب آسمان – مخصوصاً سیّارات منظومه شمسى- در مدارات خود، در مقایسه با یکدیگر، ممکن است تأثیرات طبیعى یا فرا طبیعی در کره زمین داشته باشد؛ مثلًا مى‌‌‌‏دانیم جزر و مدّ دریاها بر اثر تأثیر جاذبه کره ماه است و هرگاه کره ماه و خورشید در یک سو قرار گیرند (مانند اوائل و اواخر ماه) این جاذبه قوى‌‌‌‏تر و حتّى ممکن است روى پوسته زمین هم تأثیر بگذارد و سبب شکستگى‏‌‌‌ها و زلزله‏‌‌‌هایى شود و به عکس ممکن است بارندگى‌‌‏‌هاى قابل ملاحظه‌‌‏‌اى بر اثر تأثیر کرات آسمانى روى کره زمین و مانند آن صورت گیرد.

ما نمی‌توانیم بدون دلیل معتبر، تأثیر طبیعى و فرا طبیعی اوضاع فلکى را در زندگى و حالات انسان‌‌ها انکار کنیم؛ چرا که تمام اجزاى جهان، یک واحد به هم پیوسته است و در یکدیگر تأثیر دارد.

البته اثبات تأثیر طبیعى و فرا طبیعی اوضاع افلاک در زندگى انسان‌‌ها در هر مورد و بدون استثنا، سخت است و بدون دلیل معتبر و با خیال، پندار و استحسان نمى‌‏توان چیزى را اثبات کرد؛ حال اگر از طریق معصومین علیهم‌السلام مطلبى در این زمینه ثابت شود، همان مقدار که ثابت شده قابل قبول و مورد پذیرش است. مانند پرهیز از مسأله عقد ازدواج در موقع قمر در عقرب.

حتی می‌توان به نحو کلی (نه جزئی و تفصیلی) گفت: اوضاع فلکی در روز‌ها و شب‌‌ها مؤثر است و روز یا شب را منشأ برخی از رخداد‌ها می‌‌کند.

به تعبیر دیگر، ایام و بلکه هر لحظه از لحظات ما، تحث تأثیر اوضاع فلکی است. همچنانکه موقع طلوع خورشید، اثری وضعی بر روی زمین رخ می‌دهد ساعت بعدی اثر عوض می‌‌شود و این آثار، واقعی است و تخیلات  نیست. لحظه لحظه که به غروب می‌‌رسیم تأثیرات خورشید بر زمین و موجودات زمین عوض می‌‌شود.

در حالات خسوف و کسوف، آثاری روی زمین ایجاد می‌شود و تا مدت‌‌ها روی زمین می‌‌ماند. این‌ها بر اساس خرافات نیست و حتی دانشمندان معاصر علم نجوم نیز اینها را بیان می‌‌کنند.

پس نمی‌شود اوضاع فلکی را نادیده گرفت و به نحو کلی (نه به صورت تفصیلی) می‌توان گفت از ناحیه سیارات و ستارگان آسمان، انرژی‌هایی به کره زمین می‌‌رسد و ما تحت تأثیر این انرژی‌‌ها هستیم.

چگونه می‌توان به اثرات افلاک و … بر حالات انسان و کره زمین پی برد؟

بعضی از اینها به خبر دادن انسان کامل و اهل ولایت بستگی دارد. در درجه اول، انبیاء (ع) و معصومین (ع) و در درجات بعدی کسانی که مقربترند مانند عرفای برجسته و کامل. (البته سند و دلالت کلام هم مهم است) همچنانکه درباره عقد نکاح و سفر در موقع قمر در عقرب، روایاتی آمده و بیشتر کتب معتبر حدیثی و فقهی آن را نقل کرده‌‌اند.

راه دیگر، از طرق تحقیقات تجربی و دانشمندان مربوطه است که مطالبی کشف و به اثبات برسد.

پس اگر مطلبی با دلیل معتبر «نقلی»، «عقلی» یا «تجربی کشف شده و اثبات شده»، ثابت نشود نمی‌توان به آن اعتماد کرد و لذا نباید دنبال خرافات و مطالب ضعیف و غیر علمی رفت و خود را با امور ضعیف، مشغول کرد.

آیا تأثیر «قمر در عقرب» در ازدواج، با اختیار انسان منافات دارد؟ 

وقتی گفته می‌شود که در روایت است که عقد نکاح در زمانی که قمر در عقرب است باعث می‌شود ازدواج، نیکی نداشته باشد برخی اعتراض می‌کنند که این مسأله با اختیار انسان، منافات دارد!

اولا انسان در انجام عقد نکاح در زمان قمر در عقرب و انجام ندادنش اختیار دارد همچنانکه در انجام بسیاری از کارهای مثبت و منفی که نتایج خوب یا بدی خواهند داشت اختیار دارد.

ثانیا انسان، مختار به معنای مطلق نیست. یعنی خیلی از امور در انسان تأثیر دارد و انسان در قبال آنها اختیاری ندارد. ما در زمان و مکان تولد خود مختار نبودیم، در رشد طبیعی بدن مختار نبودیم، در جنسیت خود مختار نبودیم، در رنگ بدن و نوع قیافه مختار نبودیم، و میلیونها مثال دیگر…

بنابراین مراد از اینکه انسان مجبور نیست و مختار است این است که انسان در سعادت و شقاوت اخروی، مجبور نیست بلکه می‌تواند راه سعادت را پیش بگیرد و اعمال نیک و خیر انجام دهد و می‌تواند راه شقاوت را در پیش گیرد و اعمال زشت و ناپسند انجام دهد گرچه در بسیاری از مسائل مانند مکان و زمان تولد، زن یا مرد بودن، فقیر یا غنی بودن، با هوش یا کم هوش بودن، زیبا یا زشت بودن، قوی یا ضعیف بودن و … تحت عوامل دیگر و مجبور باشد. (البته برخی از این صفات مانند فقیر یا غنی، ضعیف یا قوی، می‌تواند با اختیار جزئی، تغییر یابد.)

آیا تأثیر قمر در عقرب در عقد ازدواج، مخالف توحید و موافق شرک است؟

برخی می‌گویند اگر بگوییم فلان ستاره یا ماه در برخی حالات و وقایع، تأثیر دارند مخالف توحید حرف زده‌ایم و در حقیقت، به شرک مبتلا شده‌ایم. چرا که همه تأثیرها از خداست و جز خدا چیزی نمی‌تواند موثر باشد.

پاسخش این است که اگر مراد از تأثیر، تأثیر استقلالی باشد به این معنا که ماه وقتی در عقرب قرار می‌گیرد بدون اذن خدا اثر بدی در نکاح دارد، بله در این صورت، این نظر شرک است و با توحید سازگار نیست.

اما اگر مراد این باشد که خداوند این عالم و تأثیر و تاثرات آن را طبق نظام سبب و مسببی، علّی و معلولی قرار داده است. هیچ یک از مخلوقات مستقل در تأثیر یا تاثر نیستند اما این خاصیت را خداوند به آن مخلوقات عطا کرده و لحظه به لحظه به اذن خداوند تأثیر و تاثر دارند. در این صورت،‌ هیچ مخالفتی با توحید ندارد و بلکه عین توحید است.

مثلا کسی که می‌گوید آتش می‌سوزاند اگر سوزاندن آتش را مستقلا بدون اراده الهی بداند، مخالف توحید است اما اگر باور داشته باشد که آتش به اذن خدا می‌سوزاند، عین توحید است و اساسا همه مخلوقات خداوند به اذن و حول و قوه خداوند، فعل و انفعال دارند و کوچکترین استقلالی از خود ندارند.

روزهای قمر در عقرب فروردین ۹۹
روزهای قمر در عقرب فروردین ۹۹

در پاکستان مردم در چنین روزهایی هیچ کار جدیدی انجام نمی دهند، آیا چنین عقیده ای درست است؟

در روایتی امام صادق(ع) می فرمایند: « هر کس در هنگامی که قمر در عقرب باشد، مسافرت یا ازدواج نماید، خیری نمی بیند». موضوع قمر در عقرب امری است که بر طبق آن فتوا داده شده است، ولی باید در نظر داشت که فتوا ویژه مواردی است که در روایت ذکر شده است (سفر، ازدواج)، و علاوه بر این، حکمی که در فتوا به آن اشاره شده است، کراهت است نه حرمت، از این رو برخی از فقهاء گفته اند: اگر امر اهم مانند اطاعت والدین ( مثلاً والدین به فرزند خود در روزی که قمر در عقرب است دستور سفر دهند) یا حج واجب، با این موضوع تنافی پیدا کند، آن امر اهم مقدّم می شود. در مورد معنای قمر در عقرب هم می توان گفت، احتمال آن که منظور از روایت امام (ع)، بودن ماه در صورت فلکی عقرب (نه برج عقرب) باشد، وجود دارد، اگر چه احتیاط به رعایت هردو (صورت فلکی و برج عقرب) هم خالی از وجه نیست.

مردم از قدیم به برخی از تأثیرات نجوم و اجرام آسمانی بر زندگی شان پی برده بودند و احیاناً در برخی از اقوام آن قدر اهتمام به این امور زیاد بود که به سمت و سوی خرافات کشیده شدند.

اگر چه چنین تأثیراتی را به طور کلی نمی توان انکار کرد، ولی آن چه از آموزه های اسلامی استفاده می شود آن است که نباید به این امور بیش از حدّ مجاز اعتنا کرده و آن ها را در زندگی خود وارد کرد، به عنوان نمونه در چندین روایت، ائمه (ع) به این موضوع اشاره کرده اند.

شخصی به امام صادق(ع) عرض کرد: « من به گونه ای در نجوم غرق شده ام که هر گاه بخواهم کاری انجام دهم، آن را با اطلاعات نجومی خود می سنجم، اگر برای آن طالع شر و نحسی دیدم آن را انجام نمی دهم و هر گاه طالع خیر و خوبی برای آن دیدم، شروع به اقدام می کنم. امام فرمود: آیا به آن چه به دست آورده ای اعتقاد داشته و بر طبق آن عمل می کنی؟ عرض کرد: بله، امام فرمود: همه کتاب هایت (کتاب های نجومی) را نابود کن و به این علم عمل نکن.» [۱]

در روایت دیگری امام علی (ع) در پاسخ به مردی که از حضرت خواسته بود، به علت نحوست برخی ایام، در آن روز به جنگ خوارج نرود، فرمود:«   گمان مى‏کنى تو از آن ساعتى آگاهى که اگر کسى حرکت کند زیان نخواهید دید؟ و مى‏ترسانى از ساعتى که اگر کسى حرکت کند ضررى دامن گیر او خواهد شد ؟

کسى که گفتار تو را تصدیق کند، قرآن را تکذیب کرده است، و از یارى طلبیدن خدا در رسیدن به هدف‏هاى دوست داشتنى، و محفوظ ماندن از ناگواری ها، بى‏نیاز شده است. گویا مى‏خواهى به جاى خداوند، تو را ستایش کنند. چون به گمان خود مردم را به ساعتى آشنا کردى که منافع شان را به دست مى‏آورند، و از ضرر و زیان در امان مى‏مانند.   اى مردم، از فرا گرفتن علم ستاره شناسى براى پیش گویى‏هاى دروغین، بپرهیزید، جز آن مقدار از علم نجوم که در دریا نوردى و صحرا نوردى به آن نیاز دارید، چه اینکه ستاره شناسى( و پیش بینی هایی در رابطه با آینده افراد) شما را به غیب گویى و غیب گویى به جادوگرى مى‏کشاند، و (چنین)ستاره شناسی چون غیب گو، و غیب گو چون جادوگر و جادوگر چون کافر و کافر در آتش جهنم است. با نام خدا ( و با توکل بر خدا) حرکت کنید.» [۲]

البته این مطلب را هم نباید نادیده گرفت که به اعتراف خود منجمین، این گونه برداشت ها ی غیر مادی و حکم های غیبی از حالات نجوم و ستارگان، دقیق و قطعی نیست و فقط مجرد ظن و احتمال است. [۳]

اما بعد از آن که اسلام، مسلمانان را از افتادن در خرافات باز داشت، در برخی از موارد به اموری اشاره کرده است که نوعی اعتراف به دخالت اجرام آسمانی در برخی از امور زندگی انسان ها است، البته روشن است که در این گونه امور فقط باید به مقداری که شرع بیان کرده است، اکتفا شود.

در روایتی امام صادق(ع) می فرمایند:« هر کس در هنگامی که قمر در عقرب باشد، مسافرت یا ازدواج نماید، خیری نمی بیند.» [۴]

مى‌دانیم که این گونه روایات در مقام بیان علّت تامّه نیست، بلکه در مقام بیان اقتضاى امکان و احتمال است، لذا فقهاء، سفر و اجرای صیغه ازدواج را در هنگامی که قمر (ماه) در برج عقرب باشد،حمل بر کراهت کرده‌اند. [۵]

بنابراین؛ با توجه به مطالبی که ذکر شد می توان چنین نتیجه گرفت که موضوع قمر در عقرب امری است که بر طبق آن فتوا داده شده است ولی باید در نظر داشت که فتوا ویژه مواردی است که در روایت ذکر شده است (سفر، ازدواج)، و علاوه بر این، حکمی که به آن فتوا داده شده کراهت است نه حرمت، لذا برخی از فقهاء گفته اند: اگر امر اهم مانند اطاعت والدین( مثلاً والدین به فرزند خود در روزی که قمر در عقرب است، دستور سفر دهند) یا حج واجب، با این موضوع تنافی پیدا کند، آن امر اهم مقدم می شود. [۶]

 صورت های فلکی: صور فلکى به مجموعه ‏اى از ستارگان گفته مى‏شود که شکل خاصى در نظر ما دارند. [۷]  این صورت ها شبیه عقرب (صورت فلکی عقرب)، خرچنگ(صورت فلکی سرطان)، شیر(صورت فلکی اسد) و … است.

 دایره البروج:  خورشید در طول یک سال شمسی مسیر مشخصی را در میان ستارگان می پیماید . مسیر حرکت خورشید در کره سماوی را دایره البروج می نامند . [۸]

 برج های نجومی: پیشینیان، ستارگان موجود در مسیر حرکت خورشید طی یک سال را، به دوازده برج نجومی تقسیم نموده اند که خورشید به ترتیب در هرکدام, حدود یک ماه توقف می کند . (همان طور که واضح است، این مبنای پیشینیان در سال های بعد مورد نقض واقع شد، و اثبات شد که خورشید ثابت و زمین به دور آن در حال چرخش است) ،این برج ها از برج حمل (فروردین) شروع شده و به برج حوت (اسفند) ختم می شود. قابل توجه است که نام گذاری این برج ها بر اساس صورت های فلکی است؛ یعنی به همان نام های صورت های فلکی، نام گذاری شده اند.

اما سؤال مهم این است که آیا امروز بین صور فلکی و برج های نجومی تطابق کامل وجود دارد؟ یعنی همان طور که در زمان نامگذاری، برج عقرب محاذی صورت فلکی عقرب بوده است، اکنون نیز چنین است؟

حرکت تقدیمی
چنان چه می دانید در هر ماه، خورشید را در یکی از صور فلکی دایره البروجی می بینیم.

در ۲۰۰۰ سال پیش هنگامی که اسامی این صور ابداع شد، نقطه آغاز اعتدال بهاری به اول صورت فلکی حمل (فروردین) منطبق بود. ولی در طول این مدت، انسان دریافت که زمین در حالی که در مدار خود مانند یک فرفره در حال گردش به دور خورشید است، تحت جاذبه ماه و خورشید با تغییرات جزیی در حرکت مداری خود روبرو است.

این تغییرات اثر بسیار کندی در برخی مفاهیم به ظاهر ثابت ایفا می کنند. از جمله نقطه اعتدال بهاری از ابتدای برج حمل به طرف برج حوت (اسفند) متمایل می شود. توضیح آن که هر ساله نقطه اعتدال بهاری در مقایسه با موقعیت ستارگان به مقدار اندکی زودتر اتفاق می افتد. به این حرکت زمین حرکت تقدیمی گفته می شود .

یک دوره کامل حرکت تقدیمی ۲۵۸۰۰ سال طول می کشد؛ یعنی اگر فرض کنیم ۲۰۰۰ سال پیش اسامی صور فلکی دایره البروجی وضع شده باشد، ۲۳۸۰۰ سال بعد، دوباره زمین در وضعیت مشابه اولیه خود قرار می گیرد. در طول این مدت هر سال زمین حدود ۵۰ ثانیه قوسی زودتر به اعتدال بهاری می رسد.

بنابراین در حال حاضر صور فلکی به طور کلی با برج های دوازده گانه نجومی که مبین یک سال شمسی کامل هستند، تطبیق نمی کند؛ مثلاً به جای این که خورشید در اول فروردین وارد صورت فلکی حمل شود، در ۲۱ فروردین وارد صورت فلکی حمل می شود. در حقیقت می گوییم که خورشید در اول فروردین وارد برج حمل شده، ولی در ۲۱ فروردین وارد صورت فلکی حمل می شود [۹] .

به عبارت دیگر بعد از گذشت سالیان طولانی، تطابقی که بین صور فلکی و برج های نجومی بود، از بین رفته است. در شکل زیر به خوبی می توانید، این عدم تطابق بین صورت فلکی عقرب با برج نجومی عقرب را ببینید.

روزهای قمر عقرب آبان ۹۸
روزهای قمر در عقرب

چیستی قمر در عقرب:
قمر در عقرب به این معنا است که (برای کسی که روی زمین قرار دارد) کره ماه برابر صورت فلکى” عقرب” واقع شده است. [۱۰]

ماه (قمر، moon ) در طول یک ماه قمری، که حدود ۲۹٫۵ روز است، یک بار به طور کامل دور زمین می   چرخد!   این یک دور کامل، به دوازده قسمت مساوی تقسیم شده (۱۲ تا ۳۰ درجه) و برج هایی نیز برای هر یک از این دوازده صورت فلکی انتخاب شده؛ حمل، ثور، جوزاء، سرطان، اسد، سنبله، میزان، عقرب، قوس، حوت، دلو، جدی . هر یک از این نام های دوازده‌گانه، متناسب با صورت فلکی ستاره های دوردستی است که ماه در مقابل آنها است.

قمر (ماه) در هر یک از این صورت های دوازده‌گانه، یک دوازدهم طول ماه قمری صبر می کند. (که حدود ۲ روز و ۱۰ ساعت و ۴۸ دقیقه است) به عنوان مثال، در هر ماه قمری، قمر (ماه) حدود دو روز و نیم در برج و صورت‌ فلکی عقرب می باشد.   پس از گذشت صدها سال، صورت فلکی، از برج نجومی (که در واقع موقعیت و پوزیشن های ۳۰ درجه ای از پیش تعیین شده بود) کمی فاصله گرفت.

در حال حاضر، حدود ۲۸ درجه (۲۷٫۹۶ درجه) بین «برج» و «صورت فلکی» اختلاف وجود دارد. با توجه به حرکت تقدیمی زمین این سؤال مهم پیش می آید که منظور از کراهت سفر و ازدواج در زمانی که قمر در عقرب است به چه معنا است؟

آیا به این معنا است که قمر در صورت فلکی عقرب است یا این که قمر در برج عقرب است؟

دیدگاه های فقهاء:
فاضل هندی می گوید:« ظاهر روایت امام صادق (ع)، حمل بر عرف منجمین می شود که منظور آنان نیز از قمر در عقرب، برج عقرب است.» [۱۱]

صاحب جواهر نظری خلاف این مطلب دارد، وی در ادامه کلام فاضل هندی می گوید: « بلکه ظاهر این است که خبر امام صادق (ع) برای عامه مردم بیان شده است، و آنان نیز محاسبات و دقت های نجومی را متوجه نمی شوند.» [۱۲]

البته ایشان در آخر تأکید کرده است که بهتر است احتیاط رعایت شود. [۱۳]  روش احتیاط هم این است که چون قمر هر دو روز و نیم- برابر ۶۰ ساعت- از مقابل هر برج و از جمله برج عقرب عبور مى‌کند، وقتى از برج عقرب گذشت لازم است ۲۴ ساعت دیگر بر آن افزود و جمعاً سه روز و نیم صبر نمود و سپس در امر ازدواج مثلا صیغه عقد را اجرا کرد. [۱۴]

نتیجه:
ممکن است نظریه ای که قائل است: مقصود از قمر در عقرب ،در روایت امام صادق (ع)، صورت فلکی عقرب است، به دو وجه زیر تقویت شود :

۱- در هنگام صدور روایت (قرن نهم میلادی)، برج و صورت فلکی تطابق کامل نداشتند و احاله فهم قمر در عقرب به عرف،به صورت فلکی که مورد فهم اغلب مردم بوده است منصرف بوده است .

۲- در برخی از استفتاءات از مراجع عظام تقلید به این سؤال اشاره شده است و نظر نهایی همان قرار گرفتن ماه در صورت فلکی عقرب، تعیین شده است. [۱۵]

 

====================================

[۱] فیض کاشانى، محمد محسن، الوافی،ج ۱۲، ص۳۵۵، کتابخانه امیر المؤمنین، اصفهان، ۱۴۰۶‍ ق.
[۲] برگرفته از شماره ۱۰۹۳۷ (سایت: ۱۰۷۹۵)، نهج البلاغه، ترجمه دشتی، خطبه ۷۹،ص ۱۲۷،انتشارات مشهور، قم، ۱۳۷۹ ش.
[۳] حسن زاده آملی، حسن، دروس فی معرفه الوقت و القبله، ص ۷۹، دفتر انتشارات اسلامى،قم، ۱۴۱۶ق.
[۴] ‌کلینى، محمد بن یعقوب، الکافی، ج۸، ص ۲۷۵، دار الکتب الإسلامیه، تهران، ۱۴۰۷‍ ق.
[۵] امام خمینی، سید روح الله، تحریر الوسیله، ج‌۲، ص ۲۳۸، مؤسسه مطبوعات دار العلم‌،، قم، بی تا.
[۶] نجفى کاشف الغطاء، جعفر بن خضر ، کشف الغطاء عن مبهمات الشریعه الغراء، ج۴، ص ۴۸۵، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى ، قم ، ۱۴۲۲ ق.
[۷] مکارم شیرازی،ناصر، تفسیر نمونه، ج‏۱۵، ص ۱۴۳، دار الکتب الاسلامیه، تهران، ۱۳۷۴ش.
[۸] این تعریف بنا بر نجوم قدیم است که خورشید را متحرک و زمین را ثابت می دانستند. البته بنا بر این که زمین را ثابت یا متحرک بدانیم و خورشید را ثابت فرض کنیم، اشکالی در این تقسیمات پیش نمی آید زیرا بنا بر هر دو فرض، در اثر چرخش یکی از آن دو،برج های نجومی حاصل می شود.
[۹] سایت بعثه مقام معظم رهبری در امور حج و زیارت با اضافات.
[۱۰] تفسیر نمونه، ج‏۱۵، ص ۱۴۳٫
[۱۱] فاضل هندی، محمد بن حسن،کشف اللثام، ج ۷، ص ۱۳، دفتر انتشارات اسلامی، قم، ۱۴۱۶ق.
[۱۲] نجفی، محمد حسن،جواهر الکلام،ج ۲۹، ص ۴۹، دار الاحیاء التراث العربی، بیروت،بی تا.
[۱۳] همان.
[۱۴] مختارى، رضا و صادقى، محسن، رؤیت هلال، ج۲، ص ۱۲۳۱، انتشارات دفتر تبلیغات اسلامى ، قم ، ۱۴۲۶ ‍ ق .
[۱۵] استفتاءات از آیت الله مکارم شیرازی.

[تعداد: ۰   میانگین:  ۰/۵]
۳ ۱ vote
Article Rating
برچسب ها

وبگردی

ایمیل برای اطلاع رسانی
بهم خبر بده
guest
8 Comments
جدیدترین
قدیمی ترین پرطرفدار
Inline Feedbacks
View all comments
کار بر
کار بر
1 ماه قبل

باتشکر

فائزه
فائزه
1 ماه قبل

خب مراسم خاصی نداریم، فقط عقد محضری، پس یعنی پنجشنبه اصلا توی هیچ ساعتی نمیشه عقد کرد، آخه زدین از ساعت ۱۲ و ۴۸ دقیقه نیمه شب درسته؟ یا منظور نیمه شب چهارشنبه ۲۰ امه؟ بعد کی تموم میشه قمر در عقرب اگه بخوایم بعدش عقد کنیم؟ یکم سردرگم ممنون میشم

فائزه
فائزه
1 ماه قبل

سلام آیا برطبق جدول ۹۹ روز ۲۱ فروردین که روز نیمه شعبان هم هست، قمر در عقربه؟ نمیتونیم عقد ازدواج انجام بدیم؟ ممنون میشم پاسخ بدید

جدول یاب
مدیر
1 ماه قبل
Reply to  فائزه

سلام طبق تقویم ها بله از اولین ساعات روز ۲۱ فروردین قمر وارد عقرب می شود. اما برای اینکه مراسمتان با مشکل روبرو نشود خطبه عقد را یک روز قبل که قمر در بدر کامل است جاری کنید و مراسمتان را در موعد اعلام شده برگزار نمایید. ان شا ا… مبارک است.

علي
علي
3 ماه قبل

سلام این درسته مربوط به سال ٩٩ یا نه ؟؟
بعضی سایتا یک چیز دیگه زدن که

جدول یاب
مدیر
3 ماه قبل
Reply to  علي

سلام بله برای سال ۹۹ است. منبع ما تقویم اطلاعات
نجومی دکتر حبیب ا… رزمی است.

باران
باران
4 ماه قبل

روزهای قمر در عقرب سال ۱۳۹۹رو اعلام کنین لطفا

جدول یاب
مدیر
4 ماه قبل
Reply to  باران

سلام بزودی ان شاا…

8
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x