معنی پست در دهخدا

پست

پست

  • پست. [پ َ] (ص) مقابل بالا. پائین. تحت. سفل. زیر. مقابل بالا و روی. مقابل علو و فوق:

    بیامد چو گودرز را دید، دست

    بکش کرد وسر پیش بنهاد پست.

    فردوسی.

    بکش کرده دست و سرافکنده پست

    همی رفت تا جایگاه نشست.

    فردوسی.

    پراندیشه بنشست بر سان مست

    بکش کرده دست و سرافکنده پست.

    فردوسی.

    کسی کو جوان بود تاجی بدست

    بر قیصر آمد سرافکنده پست.

    فردوسی.

    بکش کرده دست و سرافکنده پست

    بر تخت شاهی بزانو نشست.

    فردوسی.

    توانا خداوند بر هر چه هست

    خداوند بالا و دارای پست.

    فردوسی.

    گرفته سپر پیش و ژوبین بدست

    ببالا نهاده سر از جای پست.

    فردوسی.

    برآوردش از جای و بنهاد پست

    سوی خنجر آورد چون باد دست.

    فردوسی.

    همه دستهاشان فرومانده پست

    در زور یزدان بریشان ببست.

    فردوسی.

    برستم درآویخت چون پیل مست

    برآوردش از جای و بنهاد پست.

    فردوسی.

    فرویاختی سوی خورشید، پست

    سر خویش، چون مردم خورپرست.

    اسدی (گرشاسب نامه نسخه ٔ خطی مؤلف ص 117).

    تو بودی به پیشم سرافکنده پست

    چنان چون منم پیش تو بسته دست.

    اسدی (ایضاًص 81).

    ز کشته چنان گشت بالا و پست

    که هامون ز مرکز فروتر نشست.

    اسدی (ایضاً ص 222).

    فراوان کس از پیل افتاد پست

    بسی کس نگون ماند بی پا و دست.

    اسدی (ایضاً ص 183).

    سپر نیمی و سرش با کتف و دست

    بزخمی بیفکند هر چار پست.

    اسدی (ایضاً ص 77).

    ز شبدیز چون شب بیفتاد پست

    برون شدش چوگان سیمین ز دست

    بزد روز بر چرمه ٔ تیزپوی

    بمیدان پیروزه زرینه گوی...

    اسدی (ایضاً ص 75).

    امیر اگره چیپال از سر گنبد

    فرودوید و به پست آمداز بلند حصار.

    مسعودسعد.

    آب کم جو تشنگی آور بدست

    تا بجوشد آبت از بالا و پست.

    مولوی.

    بعزت هر آنکس فروتر نشست

    بخواری نیفتد ز بالا به پست.

    سعدی.

    اگر بصورت و ترکیب هستی از اجسام

    چرا به بالا تازی ز پست چون ارواح.

    ؟

    || (اِ) پستی. فرود:

    چون آب ز بالا بگراید سوی پستی

    وز پست چو آتش بگراید سوی بالا.

    عنصری.

    || نشیب. قنوع. (منتهی الارب). || (ص) دون. دانی:

    گشاده شود کار چون سخت بست

    کدامین بلندی است نابوده پست.

    ابوشکور.

    ابا سپهر کجا همت تو باشد پست

    ابا بهشت کجا مجلس تو باشد خوار.

    فرخی.

    ای که با همت تو چرخ برافراشته پست

    ای که با حلم گران تو گران کوه چو کاه.

    فرخی.

    جدا مانده بیچاره از تاج و تخت

    بدرویشی افتاد و شد شوربخت

    سر تخت پستش برآمد بماه

    دگرباره شد شاه و بگرفت گاه.

    عنصری.

    همتی دارد چنان عالی که چرخ برترین

    با فرودین پایگاه همتش دون است و پست.

    سوزنی.

    || (ص) کوتاه. کوتاه و پهن شده. (لغت نامه ٔ اسدی). کم ارتفاع. قصیر:

    چراش ریش دراز آمده ست و بالا پست

    محال باشد بالا چنان و ریش چنین.

    منجیک (از لغت نامه ٔ اسدی).

    بپرسیدند صفت پیغامبر. علی گفت: ببالا میانه بود نه درازی درازو نه کوتاهی کوتاه پست. (مجمل التواریخ والقصص).

    در نعل سمند او شکل مه نو پیدا

    وز قد بلند او بالای صنوبر پست.

    حافظ.

    از این رباط دودر چون ضرورتست رحیل

    رواق و طاق معیشت چه سربلند و چه پست.

    حافظ.

    قُرزُحه؛ زن پست قد. قَرارَه؛ مرد پست قامت. اَهنع؛ پست گردن و خمیده قامت کوتاه. (منتهی الارب). || آنچه با زمین راست باشد. هموار. یکسان با خاک. برابر با خاک. برابر با زمین:

    چو هامون دشمنانت پست بادند

    چو گردون دوستان والا همه سال.

    رودکی.

    ز تیر خدنگ اسب هومان بخست

    تن بارگی گشت با خاک پست.

    فردوسی.

    ببالا برآمد بکردار مست

    خروشش همی کوه را کرد پست.

    فردوسی.

    اگر تان ببیند چنین گل بدست

    کند بر زمین تان همانگاه پست.

    فردوسی.

    سرانشان بگرز گران کرد پست

    نشست از بر تخت جادوپرست.

    فردوسی.

    نهاد آن سرش پست بر خاک بر

    همی خواند نفرین بضحاک بر.

    فردوسی.

    فرمود تا آن حصار با زمین پست کردند. (تاریخ بیهقی چ ادیب ص 114).

    سم اسب سنبان زمین کرد پست

    گروها گره را گراهون شکست.

    اسدی (گرشاسب نامه ٔ خطی مؤلف ص 82).

    ببردند نزد پدر هم بجای

    فکندند دژ پست در زیر پای.

    اسدی (ایضاً ص 174).

    بیامد بهو دید هر سو شکست

    کز ایران سپه خیمه ها گشته پست.

    اسدی (ایضاً ص 67).

    بهر سو نگون هندوئی بود پست

    چه افکنده بی سر چه بی پا و دست.

    اسدی (ایضاً ص 79).

    گیابد که چون سوی او مرد دست

    کشیدی شدی خفته بر خاک پست.

    اسدی (ایضاً ص 113).

    یکی را فکنده ز تن پا و دست

    یکی را سر و مغز از گرز پست.

    اسدی (گرشاسب نامه).

    یکی درع در بر سر از گرز پست

    یکی را سر افتاده خنجر بدست.

    اسدی (گرشاسب نامه)

    زمانی بکردار مست اشتری

    مرا پست بسپرد زیر سپل.

    ناصرخسرو.

    || (اِ) زمین هموار. (برهان قاطع). || گو.مغاک. منخفض. فیج، گو پست و نزدیک تک از زمین. حَیر؛ جای پست. قرار، قراره؛ زمین پست هموار. هبطه، زمین هموار پست. خَبز؛ جای پست و هموار. هبر؛ هموار و پست از زمین. هجل، زمین هموار پست میان کوه یا عام است. هضم، زمین پست و هموار. (منتهی الارب) || گودی. گو. || (ص) خراب (در مقابل آباد). (برهان قاطع):

    بگودرز فرمود پس شهریار [کیخسرو]

    که رفتی کمربسته ٔ کارزار

    نگر تا نیازی به بیداد دست

    نگردانی ایوان آباد پست.

    فردوسی.

    جهانی ز بیداد اوگشت پست

    ز دستش بسر برنهاده دو دست.

    فردوسی.

    بسی باره و دژ که کردیم پست

    نیاورد کس دست من زیر دست.

    فردوسی.

    بند گسسته گشت و سیل اندرآمد و همه زمین یمن پست گشت و هامون و هیچ عمارت نماند مگر جائی که بر بلند بود. (مجمل التواریخ والقصص).

    نگر تا نیازی به بیداد دست

    که آباد گردد ز بیداد پست.

    سراج الدین سکزی (از فرهنگ خطی).

    || ذلیل. زبون. بیمقدار. بی اعتبار. خوار. مغلوب:

    کنون کین سپاه عدو گشت پست

    از این پس ز کشتن بدارید دست.

    دقیقی.

    ورا بر زمین هوم افکند پست

    چو افکنده شد بازوی او ببست.

    فردوسی.

    پس از جنگ پیشین که آمد شکست

    بتوران پر از درد بودند و پست.

    فردوسی.

    سرش را بفتراک شبرنگ بست

    تنش را بخاک اندر افکند پست.

    فردوسی.

    هرآنکس که شاعر ورا کرد پست

    نگیردش گردون گردنده دست.

    فردوسی (نسخه ٔ خطی مؤلف ؟).

    کنون بنده ٔ ناسزاوار پست

    بیامد بتخت کیان برنشست.

    فردوسی.

    کنون گیو را ساختی پیل مست

    میان یلان گشت نام تو پست.

    فردوسی.

    برآشفت و گیسوی او را بدست

    گرفت و بروی اندر افکند پست.

    فردوسی.

    به تخت من و جای من برنشست

    مرا سر بخاک اندرون کرد پست.

    فردوسی.

    جزین تا بخاشاک ناچیز و پست

    نیازدکسی ناسزاوار دست.

    فردوسی.

    بینداختندش بشمشیر دست

    فکندند بی جانش بر خاک پست.

    اسدی (گرشاسب نامه ٔ خطی مؤلف ص 179).

    || نابود. معدوم:

    سپهری که پشت مرا کرد گوز

    نشد پست گردون [ووارون ؟] بجایست نوز.

    فردوسی.

    سخنها که گفتی تو بر گست باد

    دل و جان آن بدکنش پست باد.

    فردوسی.

    || سفله. فرومایه. لئیم. خسیس. بخیل. (لغت نامه ٔ اسدی و برهان قاطع). خس. دون. دون همت. دنی. دنیه. رذیل. رذل. مرذول. رُذال. ماخ. بی ارج. حقیر. ناکس. رَدّی. هیچکاره. مهین. بی سروپا. درخور استخفاف و توهین. توهین کردنی. || تنگ چشم. اندک بین. کاسد. کاسده. || نزد محققین آنکه نتواند به بال همت پرواز عروج به مدارج کمالات حقانی یا مرتبه ای از مراتب دیگر کند. (برهان قاطع). || نبهره. || (ق) از بن و بیخ:

    فرستاده را سر ببرید پست

    ز گردان چینی سواری بجست.

    فردوسی.

    ز لشکر هر آنکس که آید بدست

    سران شان ببرم بشمشیر پست.

    فردوسی.

    یکی دشنه بگرفت رستم بدست

    که از تن ببرد سر خویش پست.

    فردوسی.

    که بگرفت ریش سیاوش بدست

    سرش را برید از تن پاک پست.

    فردوسی.

    بباید بریدن سر خویش پست

    بخون غرقه کردن تن و تیغ و دست.

    فردوسی.

    سرانشان بخنجر ببرید پست

    بفتراک شبرنگ سرکش ببست.

    فردوسی.

    سرش را بفرجام ببرید پست

    بیفکند پیش و بخوردن نشست.

    فردوسی.

    بفرمود تا گوش و بینیش پست

    بریدند و بر بارگی برنشست.

    فردوسی.

    سر کرگ را پست ببرید و گفت

    بنام خداوند بی یار و جفت.

    فردوسی.

    که بودند با من همه دوش مست

    سران شان بخنجر ببرید پست.

    فردوسی.

    به پیش اندرون سرخه را بسته دست

    بریده ورازاد را یال پست.

    فردوسی.

    زدند آتش اندر سرای نشست

    هزار اسب را دم بریدند پست

    فردوسی.

    چو ببرید رستم سر دیو پست [اکوان]

    بر آن باره ٔ پیل پیکر [رخش] نشست.

    فردوسی.

    ببرند ناگه سر شاه پست

    بگیرندشهر و برآرند دست.

    اسدی (گرشاسب نامه ٔ خطی مؤلف ص 227).

    || آسان. سهل. تند. چابک. چالاک:

    گرازه چو از باد بگشاد دست

    بزین بر شدآن ترک بیدار پست.

    فردوسی.

    || ساده. سهل التناول. آسان:

    پست میگویم به اندازه ی ْ عقول

    عیب نبود این بود کار رسول.

    مولوی.

    || فارغ بال. آسوده. مستریح. راحت. آرام. بی حرکت:

    دل از دنیا بردار و بخانه بنشین پست

    فروبند در خانه به فلج و به پژاوند.

    رودکی.

    بر این گونه بیهش بیفتاد و پست

    همه خلق را دل برو بر بخست.

    فردوسی.

    پست نشسته تو در قبا و من اینجا

    کرده ز غم چون رکوک بوق چو آهن.

    پسر رامی.

    ابر کوهه ٔ پیل در قلب گاه

    بلورین یکی تخت چون چرخ ماه

    بَهو از بر تخت بنشسته پست

    بسربر یکی تاج و گرزی بدست.

    اسدی (گرشاسب نامه ٔ خطی مؤلف ص 80).

    دویدند هر کش همی دید پست [زنگی را]

    گرفت آفرین بر چنان زور دست

    اسدی (ایضاً ص 174).

    خروشی بزد پیل و بفتاد پست

    سبک پهلوان جست و بفراخت دست.

    اسدی (ایضاً ص 225).

    بیفشرد با دشنه چنگش بدست

    بیک مشتش از پای بفکند پست.

    اسدی (ایضاً ص 84).

    که تو چون روانی چنین پست منشین

    که با تو نماند بسی این روانی.

    ناصرخسرو.

    پست منشین که ترا روزی از این قافله گاه

    گرچه دیر است همان آخر بر باید خاست.

    ناصرخسرو.

    بمن بر گذر داد ایزد ترا

    تو در رهگذر پست بنشسته ای.

    ناصرخسرو.

    بخانه ی ْ کسان اندری پست منشین

    مدان خانه ٔ خویش خانه ی ْ کسان را.

    ناصرخسرو.

    این آسیا دوان و در او من نشسته پست

    ایدون سپیدسار در این آسیا شدم.

    ناصرخسرو.

    ای فکنده امل درازآهنگ

    پست منشین که نیست جای درنگ.

    ناصرخسرو.

    نبینی کز خراسان من نشسته پست در یمکان

    همی آید سوی من یک بیک هر چم همی باید.

    ناصرخسرو.

    پست بنشین و چشم دار و بدانک

    زود زیر و زبر شود نیرنگ.

    ناصرخسرو.

    پست بنشستی و ز بی خردی

    نیستی آگه که در ره اجلی.

    ناصرخسرو.

    جمله رفیقانت رفته اند و تو نادان

    پست نشستستی و کنار پر ارزن.

    ناصرخسرو.

    شکم مادرت زندان اول بودت

    که آنجا روزگاری پست بنشستی.

    ناصرخسرو.

    من بکنجی در، پست خفته بودم سرمست

    ... در زده دست از برای جلقو.

    سوزنی.

    در بحر بلا فتاده ام پست

    حیران چو صدف نه پا و نی دست.

    خاقانی (تحفهالعراقین).

    بر کنار بامی ای مست مدام

    پست بنشین یا فرودآ والسلام.

    مولوی.

    || هراسان. مضطرب. مشوش:

    همان جام زرین گرفته بدست

    همه دل ز بیم شهنشاه پست.

    فردوسی.

    || ناگوار. تلخ:

    گر افراسیاب از رهی بی درنگ

    به ایران یکی لشکر آرد بجنگ

    بیابد بر آن پیر کاوس دست

    شود کام و آرام ما جمله پست.

    فردوسی.

    || سست. ضعیف:

    شگفت است کامد بر ایشان شکست

    سپهبد مباد ایچ با رای پست.

    فردوسی.

    || بیهوش. بی خبر از خود:

    بفرمود [منیژه] تا داروی هوش بر

    پرستنده آمیخت با نوش بر

    بدادند و چون خورد و شدمرد [بیژن] مست

    ابی خویشتن سرش بنهاد پست.

    فردوسی.

    برین گونه بیهش بیفتاد و پست

    همه خلق را دل بر او بر بخست.

    فردوسی.

    چون بلندی ِّ سخن میداددست

    مستمع بیهوش می افتاد و پست.

    عطار.

    || سخت خرد و ریزه و نرم (لِه در تداول عوام):

    چو بگرفت شاه اردشیر آن [جام] بدست

    ز دستش بیفتاد و بشکست پست.

    فردوسی.

    بچاه اندر افتاد و بشکست پست

    شد آن نیکدل مرد یزدان پرست.

    فردوسی.

    شکسته خرد بر شمشاد سنبل

    فشانده پست بر یاقوت عنبر.

    عنصری.

    پیلان جنگی بخرطوم سواران درمی ربودند و در زیر پای پست می کردند. (ترجمه ٔ تاریخ یمینی ص 121). || در اصطلاح موسیقی، بم (مقابل زیر و تیز):

    زخمه ٔ رودزن نه پست و نه تیز

    زلف ساقی نه کوته و نه دراز.

    فرخی.

    || بیزار.نفور:

    که پشت سپه شان بهم برشکست

    دل پهلوانان شد از جنگ پست.

    فردوسی.

    - اندیشه پست کردن، مأیوس و ناامید شدن:

    به یک رزم اگر باد ایشان بجست

    نشاید چنین کرد اندیشه پست.

    فردوسی.

    - پست بالا، پست قامت، پست قد، کوتاه بالا. کوتاه قامت. کوتاه قد: امراءهُ ضِرره؛ زن پست بالای ناکس. سِنداو؛ مرد پست بالا، باریک تن، پهناسر. ضکضاک و ضکضاکه؛ پست بالای فربه پرگوشت. قلهمَس، پست بالا گرداندام. (منتهی الارب). قزعمله؛ زن پست بالا. (دهار). قُلّی، دختر پست بالا. کعنب، پست بالا. کُواکیه و کوکاه؛ پست بالا. قُنبُع، قُفعدَد، قَنثر، کرتَع، کُنتع، کُنافث، کُنفُث، کَوالَل، پست قامت. قَلیل، پست قامت لاغر. قُفّه؛ مرد ریزه اندام یا پست قد. (منتهی الارب).

    - پست پریدن، نزدیک زمین پریدن:اسفاف، پست پریدن مرغ. سف الطائر علی وجه الأرض سفیفاً؛ پست پرید مرغ و مرور کرد بر روی زمین و رفت. (منتهی الارب).

    - پست رفتار، سست رفتار: بعج،پست رفتار. مرد سست رفتار گویا معوّج البطن است. (منتهی الارب).

    - پست سرین، آنکه سرین کوچک دارد. ثَطّاء؛ زن پست سرین. (منتهی الارب).

    - پست همت، کوتاه همت. سست عنصر.

    - پست و بلند دنیادیده، مجرب و آزموده. صاحب تجربت. سرد و گرم چشیده.

  • پست. [پ ِ / پ َ] (اِ) هر آردی را گویند عموماً و آردی که گندم و جو و نخود آن را بریان کرده باشند خصوصاً و آنرا بعربی سویق خوانند چه سویق الشعیر آرد جو بریان کرده و سویق الحنطه آرد گندم بریان کرده را گویند... (برهان قاطع). کبیده ٔ آرد. آرد گندم یاجو یا نخود. صویق. (منتهی الارب). آرد بریان کرده که بترکی تلقان گویند و به لهجه ٔ مازندرانی پیه خوانند. و بهندی ستو. (غیاث اللغات) (رشیدی). تلخان. قاووت. آرد بوداده با شکر و هردانه و مغز کوبیده. جشیش. قَمیحَه. قِلدَه. (منتهی الارب): ابوسفیان چون بگریخت با گروه قریش زادی که از مکّه برگرفته بودند و انبانهای ایشان، پست که داشتند چون میگریختند می افگندند از بهر سبکباری و بتعجیل که میکردند پس مسلمانان انبانهای ایشان پر از پست می یافتند و از راه برمیگرفتند و این غزو را از بهر آن غزوالسویق گفتند. (تاریخ طبری ترجمه ٔ بلعمی). پس ایشان پیغام کسری به پیغمبر صلی اﷲ علیه و سلم بگفتند ایشان را اجابت نکردو رد کرد و ایشان را بخانه ٔ سلمان فرود آورد و قوت ایشان فراخ کرد از پست جو و خرما... (تاریخ طبری ترجمه ٔ بلعمی). پرویز گفت... ما را زود چیزی ده تا بخوریم و برویم، ایاس کاسه ای برگرفت و پر از پست کرد و خرما و گفت بخورید ایشان لختی بخوردند. (تاریخ طبری ترجمه ٔ بلعمی). و اگر کسی اندر حج بماندی او را اجری داد و بر قبائل عرب توزیع کردی و نفقه دادی و نیز ازآن خویش خرما در شیر افکندی یا بشیر بیامیختی و عرب آنرا جشیش خوانند و نیز طعام بسیار بساختی و پست و خرما بیک جای بیامیختی بسیار... (تاریخ طبری ترجمه ٔ بلعمی). بابک او (افشین) را از حصار خروارهای ماست وروغن گاو و خیار بادرنگ (قثد) بفرستاد و او را رسولان فرستاد و گفت افشین را بگوئید که شما بمهمان من آمدید و از ده روز باز، براهها اندر رنجه باشید و دانم که جز کعک و پست چیزی دیگر نخوردید و ما را بحصار اندر جز این چیزی نبود. (تاریخ طبری ترجمه ٔ بلعمی).

    بیاور جامی ز یاقوت زرد

    پر از شکر و پست با آب سرد

    بیامیخت با شکر و پست زهر

    که بهمن مگر یابد از کام بهر.

    فردوسی.

    بفرمود تا خانگی مرغ چار

    پرستنده آرد بر شهریار

    چون آن مرغ بر پست بگذاشتند

    گمانی همی خیره پنداشتند

    هم آنگاه مرغ آن بخورد و بمرد

    گمان بردن از راه نیکی ببرد.

    فردوسی.

    واﷲ که همی نخورد خواهم

    با شکر بت پرست پستم.

    ناصرخسرو.

    هر گه که مرا شکر شماری

    من پِست از آن پَست شمارم.

    ناصرخسرو.

    و اگر تب نباشد آشامه ای از کشک بریان کرده سازند یا از پست جو. (ذخیره ٔ خوارزمشاهی). و پست غبیراو پست نبق و پست اناردانک سود دارد. (ذخیره ٔ خوارزمشاهی). یا با کشکاب که از پست جو پخته باشند. (ذخیره ٔ خوارزمشاهی). و اگر پست جو و پوست عدس بدین آبها بسرشند روا باشد. (ذخیره ٔ خوارزمشاهی). پست جو. پست عدس ؟. پست گاورس ؟. (ذخیره ٔ خوارزمشاهی).عبداﷲ دانست که حجاج با وی چنان خواهد کردن چهل روز طعام از خویشتن باز گرفته بود و بقدر اندکی پست قناعت کرده بود با مشک و عبیر آمیخته تا اندامش بوی نکردی و چون بیاویختندش هیچ اثر نمی کرد از بوی ناخوش. (مجمل التواریخ والقصص).

    داغ داری بسرین بر نتوانی شد حُر

    پست داری بدهان در نتوانی زد وای.

    انوری.

    اشک چشمم در دهان افتد گه افطار از آنک

    جز که آب گرم و پستی نگذرد از نای من.

    خاقانی.

    چاره نداشتم الاّ آنک با من بقایای قدری پست که بهر ذخیره ٔ مطبخ داشتم مانده بود آن جماعت را در آن مساهم و مشارک کردم... (ترجمه ٔ تاریخ یمینی نسخه ٔ مؤلف ص 17).

    منم روی از جهان یک گوشه کرده

    کفی پست جوین را توشه کرده.

    نظامی.

    تن اینجا به پست جوین ساختن

    دل آنجا به گنجینه پرداختن.

    نظامی.

    چون خلافت به ابوجعفر منصور رسید از ابوالجهم کینه ای در دل داشت. در پست بادام او را زهر داد. (تجارب السلف هندوشاه). خُرنوب، نباتی است بری خاردارثمر آن مانند سیب لیکن بدمزه باشد و قسم دیگر آن بستانی است ثمر آن مانند خیار شنبر، مگر نسبت بخیار شنبر اندک عریض باشد و از آن رب گیرند و پست سازند. سویق الرمان، پست انار. سختیت، پست ناآمیخته و کم روغن. خضخضه، جنبانیدن آب و پست و مانند آن. قشده؛ و قشاده، دُردِ مسکه و ته نشین آن چون با پست و خرما پخته شوند. سویق ُ قفازُ؛ پست ناشورانیده. مهمق، پست سائیده. (منتهی الارب). || سبوس. سبوسه. نخاله.

    چه کردم چون نسازد طبع تو با من

    بدان ماند که گوئی آبم و پستی.

    ناصرخسرو.

    || مرکبی باشد که بعضی از چله نشینان و فقیران و جوکیان هندوستان از جگر آهو و مغز بادام و امثال آن سازند که هرگاه مقدار پسته ای از آن بخورند تا چند روز محتاج بطعام نشوند. (برهان قاطع).

    - پست سنجد، سویق الغبیرا. آرد سنجد.

    - پست سیب، سویق التفاح.

    - پست فروش، آنکه پست بمعرض بیع گذارد. سَواق. (دهار).

    - پست کورَ، سویق کَبر.

  • پست. [پ ُ] (اِ) مخفف پوست. رجوع به پوست شود:

    ناخن ز دست حرص بخرسندی

    چون نشکنی و پُست نپیرائی.

    ناصرخسرو.

  • پست. [پ ُ] (فرانسوی، اِ) اداره ای که نامه ها و امانات از جائی بجائی برد و رساند. چاپارخانه. || شخصی که نامه ها و امانات رساند: چاپار. چپر. پیک. برید. || منازلی در راه شهرها که در آن مرکوب برای حمل مسافر و بار نگاه دارند. || محل خدمت مأمورین انتظامی. || شغل. پایگاه. در ادارات دولتی. || پاسگاه. (از لغات فرهنگستان).

    - غلام پُست، مأموری که با بسته های پستی و نامه ها از شهری به شهری همراه رود.

    - فراش پست، آنکه نامه و بسته های امانات به صاحبان آن برد. پیک. گسی بنده. و رجوع به گسی بنده شود.

  • پست. [پ َ] (اِخ) نام وادئی به اربل.

  • پست. [پ ِ] (اِخ) پایتخت مجارستان که اردوی مغول در عصر اوکتای قاآن (متوفی بسال 639 هَ. ق.) آنرا گشودند و تا نزدیک وینه از طرفی و تا سواحل بحر ادریاتیک از طرفی دیگر پیش رفتند ولی از آن جهت که مردم مجارستان یعنی مجارها (هنگریها) با مغول از یک نژاد بودند پس از یک سال [مغول] مملکت ایشان را رها کرده بهمان تبعیت رسمی قناعت کرد. (تاریخ مغول عباس اقبال ج 1 ص 148). پایتخت مجارستان بوداپست است و آن دو جزء است: بودا و پست و مجموع آن دو را چون مفردی استعمال کرده بوداپست گویند و رود دانوب این دو جزء را از هم جدا کند. رجوع به بوداپست شود.

بخش پیشنهاد معنی و ارسال نظرات
جهت پیشنهاد معنی لطفا وارد حساب کاربری خود شوید. در صورتی که هنوز عضو جدول یاب نشده اید از اینجا ثبت نام کنید
امتیاز شما به نتایج جستجوی پست در سایت جدول یاب:
معنی این واژه در بانک های دیگر
  • پست (فرهنگ معین): (پُ) (اِ.) مخفف پوست، جلد.
  • پست‌ (فارسی به انگلیسی): Abject, Bastard, Base, Cheap-Jack, Coarse, Common, Crummy, Dirty, Effete, Gross, Post, Ignoble, Inferior, Insignificant, Shabby, Low, Low-Grade, Mail, Mangy, Matter, Menial, Mingy, Miserable, Pelting, Raffish, Scapegrace, Schlocky, Scrubby, Second-Class, Second-Rate, Servile, Shitty, Sh
  • پست (فارسی به عربی): ارض مشاعه، اهانه، برید، تابع، تعش، حقیر، خادم، دنیی، رخیص، ردیء، سیی السمعه، شرس، صغیر، فاجر، فظ، فقیر، قلیلا، متواضع، مستوی واطی، مشاکس، منحط، نذل
  • پست (فرهنگ عمید): [مقابلِ بلند] کوتاه،
    [مقابلِ بالا] پایین،
    نشیب،
    خوار، زبون، فرومایه،
    بخیل، خسیس،
    * پست شدن: (مصدر لازم)
    خواروذلیل شدن،
    [قدیمی] با خاک یکسان شدن، منهدم گشتن،
    * پست شمردن: (مصدر متعدی) خواروذلیل پنداشتن، حقیر دانستن،
    * پست کردن: (مصدر متعدی)
    پایین آورد ...ادامه مطلب...
  • پست‬ (فارسی به ترکی): alçak
  • پست (حل جدول): فرومایه، اداره نامه رسانی
  • پست (واژه پیشنهادی): زبون
  • پست (گویش مازندرانی): آرد بریان شده
  • پست (فرهنگ فارسی هوشیار): پایین، تحت، زیر، کوتاه
  • پست (فارسی به ایتالیایی): meschino
  • پست (فارسی به آلمانی): Absenden, Anschlagen, Erniedrigt, Kriechend, Niedrig, Pfahl (m), Pfosten, Post (f), Posten, Unterw.rfig, Unterwu.rfig, Vera.chtlich [adjective], Verworfen, Abstempeln, Achter (prp.), Arm, Aufgeben, Bäumen, Bescheiden, Briefmarke (f), Briefpost (f), Demütig, Fem. [noun], Gepräge (f), Geringere, Hintere, Klein, Mangelhaf ...ادامه مطلب...