نکات حدولی - معرفی نوبل شیمی و برندگان آن از 1901 تاکنون | جدول یاب



معرفی نوبل شیمی و برندگان آن از 1901 تاکنون

جایزه نوبل شیمی  هر ساله توسط فرهنگستان پادشاهی علوم سوئد به دانشمندان در زمینه‌های مختلف شیمی تعلق می‌گیرد. این یکی از پنج جایزه نوبل است که در سال ۱۸۹۵ توسط آلفرد نوبل برای مشارکت‌های برجسته در زمینه‌های فیزیک، شیمی، ادبیات، صلح٬ اقتصاد٬ و فیزیولوژی یا پزشکی اهدا می‌شود. این جایزه توسط بنیاد نوبل اداره می‌شود و توسط یک کمیته که متشکل از پنج عضو منتخب آکادمی علوم سلطنتی سوئد هستند به برندگان اعطا می‌شود.

اولین جایزه نوبل در شیمی در سال ۱۹۰۱ به یاکوبوس هنریکوس وانت‌هوف از هلند اهدا شد. هر جایزه شامل یک مدال، یک دیپلم افتخار و جایزه‌ای نقدی است که در طول سال‌های مختلف مقدار آن متفاوت بوده‌است. تاکنون این جایزه ۲۵ بار به افرادی اهدا شده‌است که در زمینه شیمی آلی مشارکت داشته‌اند که بیش از هر زمینه‌ای در شیمی است. دو برنده جایزه نوبل شیمی ریچارد کوهن (۱۹۳۸) و آدولف فریدریش بوتنانت (۱۹۳۹) از آلمان تنها افرادی بوده‌اند که موفق به دریافت جایزه خود توسط دولتشان نشده‌اند. فردریک سانگر دوبار در سال‌های ۱۹۵۸ و ۱۹۸۰ موفق به دریافت این جایزه شده‌است.

همچنین ماری کوری (فیزیک در سال ۱۹۰۳، شیمی در سال ۱۹۱۱) و لینوس کارل پاولینگ (شیمی در سال ۱۹۵۴، صلح در سال ۱۹۶۲) و جان باردین (فیزیک در سال ۱۹۵۶ و ۱۹۷۲) از جمله افرادی بوده‌اند که دوبار موفق به دریافت جایزه نوبل شده‌اند. ماری کوری (۱۹۱۱)، ایرن ژولیو کوری (۱۹۳۵)، دوروتی هاجکین (۱۹۶۴) و عادا یونات (۲۰۰۹) چهار زنی بوده‌اند که موفق به دریافت نوبل شیمی شده‌اند. جایزه نوبل شیمی در سال‌های ۱۹۱۶، ۱۹۱۷، ۱۹۱۹،۱۹۲۴، ۱۹۳۳، ۱۹۴۰، ۱۹۴۱، و ۱۹۴۲ به هیچ فردی اعطا نشد.

 

فهرست برندگان جايزه نوبل شيمي :


1901: "ژاکوگس هنريکوس وانت هوف" از هلند براي کشف قانون فشار اسموزي در محلولها

1902: "هرمن اميل فيشر" از آلمان براي تلاشهاي در عرصه سنتز هيدروکربورها و آدنينها

1903:  "ازوانت آگوست آرهنيوس" از سوئد براي گسترش شيمي با تئوري درباره افتراق الکتريکي

1904: "ويليام رامسي" از انگليس براي کشف گازهاي نجيب در هوا و تعيين موقعيت اين گازها در جدول تناوبي

1905: "يوهانس فرديريش" و "ويلهلم آدولف فن باير" از آلمان براي توسعه شيمي آلي و شيمي صنعتي با تلاشهايي در عرصه ترکيبات هيدروآروماتيک

1906: "هنري مويسان" از فرانسه به خاطر مطالعه و جداسازي عنصر فلوراين

1907: "ادوارد باخنر" از آلمان براي تحقيقاتي که در بيوشيمي و براي کشف تخمير غير سلولي انجام داد

1908: "ارنست راثرفورد" از انگليس/ نيوزلند براي کشف وجود مواد راديواکتيو

1909: "ويلهلم اوستوالد" از آلمان براي مطالعاتي که در عرصه کاتاليزها و اصولي انجام داد که براي حاکميت تعادل شيميايي و سرعت واکنش نقش بنيادي ايفا مي کنند

1910: "اوتو والاخ" از آلمان به خاطر خدمات و مشارکتهايي که به واسطه مطالعاتش در زمينه ترکيبات آلکيسيکلي در شيمي آلي و صنعت شيمي داشته است.

برندگان نوبل شيمي از 1911 تا 1920

1911: "ماري کوري" از فرانسه/ لهستان براي خدماتي که به پيشرفت شيمي از طريق کشف راديوم و پلونيوم انجام داد

 

[caption id="attachment_18894" align="aligncenter" width="618"]slide_1 ماری کوری؛ برنده جایزه نوبل شیمی[/caption]

 

1912: "پل سباتيه" از فرانسه براي ارائه متد هيدروژناز ترکيبات آلي در حضور فلزات و "ويکتور گريگنار" از فرانسه براي توسعه گسترده در عرصه شيمي آلي انجام داد

1913: "آلفرد وارنر" از سوئيس براي کشف پيوند اتمها در مولکولها که منجر به توسعه شيمي غيرآلي شد

1914: "تئودور ويليام ريچاردز" از آمريکا براي تعيين وزن اتمي تعداد زيادي از عناصر شيميايي

1915: "ريچارد مارتي ويلستاتر" از آلمان براي تحقيقاتي که روي رنگدانه هاي گياهي به خصوص کلروفيلها انجام داد.

1916: جايزه اي اعطا نشد.

1917: جايزه اي اعطا نشد.

1918: "فريتز هابر" از آلمان براي فرايند سنتز آمونياک

1919: جايزه اي اعطا نشد.

1920: "والتر هرمن نرست" از آلمان براي تحقيق درباره ترموشيمي

1921: "فردريک سادي" از انگليس براي تلاشهايي که در عرصه شناخت شيمي مواد راديواکتيو و براي مطالعاتي که درباره منشاء و ماهيت ايزوتوپها انجام داد

1922: "فرانسيس ويليام آستون" از انگليس به خاطر کشف ايزوتوپها در تعداد زيادي از عناصر غير راديو اکتيو با استفاده از طيف نگاري

1923: "فريتز پرگل" از اتريش براي اختراع متد ميکروآناليز مواد آلي

1924: جايزه اي اعطا نشد.

1925: "ريچارد آدولف زيگموندي" از آلمان براي کشف ماهيت اهمگن محلولهاي کلوئيدي و براي متد توسعه شيمي کلوئيدها

1926: "تئودور ازودبرگ" از سوئد به خاطر مطالعاتش بر روي سيستمهاي متفرق سازي

1927: "هاينريش اوتو ويلند" از آلمان براي مطالعه درباره ساخت اسيدهاي صفراوي و مواد مرتبط با آنها

1928: "آدولف اوتو راينهولد وينداوس" از آلمان به خاطر مطالعاتي که در زمينه ساختار استرولها و ارتباط آنها با ويتامينها انجام داده است.

1929: "آرتور هاردن هانس کارل آگوست" از انگبيش و "سيمون وان ائلرشلپين" از سوئد براي تحقيقات در عرصه تخمير قند و آنزيمهاي تخميرکننده

1930: "هانس فيشر" از آلمان به خاطر مطالعاتي که در زمينه ساختار "هائمين"  و کلروفيل و به ويژه به خاطر همگذاري "هائمين"

برندگان نوبل شيمي از 1931 تا 1940

1931: "کارل بوش" و "فردريش برجيوس" از آلمان به خاطر ابداع و توسعه شيوه هاي پرفشار شيميايي

1932: "ايروينگ لانگموير" از آمريکا براي مطالعات در عرصه شيمي سطوح

1933: جايزه اي اعطا نشد.

1934: "هارولد کلايتون اوري" از آمريکا براي کشف هيدروژن سنگين

1935: "فردريک ژوليو" و "ايرن ژوليو کوري" از فرانسه براي سنتز عناصر جديد راديواکتيوي

1936: "پطروس ژوزفيوس ويلهلموس وبي" از هلند براي خدماتي که به شناخت ساختار مولکولي از طريق مطالعه بر روي دوقطبي هاي الکتريک و تفرق پرتوهاي ايکس و الکترونها در گازها انجام داده بود.

1937: "پل کار" از سوئيس براي مطالعه بر روي کاروتونوئيدها و فلاوينها، ويتامينهاي A و B2 و "والتر نورمن هاورث" از انگليس براي مطالعه درياره هيدروکربورها و ويتامين C

1938: "ريچارد کوهن" از آلمان براي کار بروي کاروتنوئيدها و ويتامينها

1939: "آدولف فردريش يوهان بوتنادخت" از آلمان براي کار بر روي هورمونهاي وابسته به جنس و "لاوسلاف روژيچکا" از سوئيس براي کار بر روي پلي متيلن

1940: جايزه اي اعطا نشد.

1941: جايزه اي اعطا نشد.

1942: جايزه اي اعطا نشد.

1943: "جورج د: هوزي" از مجارستان براي کشف استفاده از ايزوتوپها به عنوان ردياب در مطالعه بر روي فرايندهاي شيميايي

1944: "اوتو هان" از آلمان به خاطر کشف شکافت هسته سنگين

1945: "آرتوري ايلماري ويرتانن" از فنلاند به خاطر مطالعات و ابداعاتي که در کشاورزي و شيمي غذايي انجام داده است، به ويژه به خاطر ارائه شيوه حفظ علوفه

1946: "جيمز باچلر سامر" از آمريکا براي کشف آنزيم هايي که مي توانند بلوري شوند و "جان هوارد نوثروپ" و "وندل مرديت استنلي" از آمريکا براي آماده ساز آنزيمها و پروتئينهاي ويروسها  به يک شکل خالص بلوري

1947: "رابرت رابينسون" از انگليس براي مطالعه درباره توليد ماهيت گياهي و سنتز آلکالوئيدها

1948: "آرنه ويلهلم کائورين تيزليوس" از سوئد به خاطر مطالعاتش درباره حرکت ذرات معلق مايع به کمک نيروي برق و تحليل انقباض گازها، و به ويژه به خاطر مطالعاتش که بر طبيعت پيچيده پروتئينهاي سروم متمرکز شده بود

1949: "ويليام فرانسيس ژاکويي" از آمريکا براي تحقيقاتي که در عرصه ترموديناميک شيميايي به خصوص براي مطالعه رفتار مواد در دماي پايين انجام داد.

1950: "اوتو پل هرمن ديلز" و "کورت آلدر" از آلمان غربي به خاطر کشف و توسعه امتزاج "داين"

1951: "ادوين متيسون مک ميلان" و "گلين تئودور سيبورگ" از آمريکا براي کشف شيمي عناصر با عدد اتمي بالاتر از عدد اتمي اورانيوم

1952: "آرچر جان پورتر مارتين" و "ريچارد لارنس ميلينگتون سينگ "از انگليس براي اختراع دستگاه کروماتوگرافي

1953: "هرمن اشتائودينگر" از آلمان غربي براي کشف در عرصه شيمي ماکرومولکولي

1954: "لوئيس کارل پلينگ" از آمريکا براي براي تحقيقاتي که در عرصه کشش مولکولي و کاربردهاي آن براي توضيح ساختار مواد پيچيده انجام دادند.

1955: "وينسنت دو ويگناد" از آمريکا براي تحقيقاتي که درباره بيوشيمي ترکيبات مهم گوگردي به خصوص سنتز هورمونهاي پلي پپتيدي انجام داد.

1956: "کريل نورمن هاينسلوود" از انگليس و "نيکولاي نيکولاوويچ سمينوف" از اتحاد جماهير شوروي سابق براي تحقيقاتي که درباره مکانيزمهاي واکنشهاي شيميايي انجام دادند.

1957: "الکساندر آر. تاد" از انگليس براي کار درباره نوکلئوتيد و کوانزيمهاي نوکلئوتيدي

1958: "فرديريک سانگر" از انگليس براي کار روي ساختار پروتئينها به خصوص انسولين

1959: "ياروسلاو هريروفسکي" از چکسلاواکي به خاطر کشف و توسعه شيوه هاي تحليلي قطب نگاري

1960: "ويلارد فرانک ليبي" از آمريکا براي توسعه متد استفاده از کربن 14 براي تعيين سن در باستان شناسي، زمين شناسي، ژئوفيزيک و ديگر شاخه هاي علم

1961: "ملوين کالوين" از آمريکا به خاطر تحقيقات درباره تشابه هاي دي اکسيد کربن در گياهان

1962: "مکس فرديناند پروتس" و "جان کاودري کندريو" از انگليس براي مطالعه روي ساختار پروتئيهاي کروي

1963: "کارل زيگلر" از آلمان غربي و "جوليو ناتا" از ايتاليا براي کشف در عرصه شيمي و فناوري پليمرها

1964: "دوروتي کراوفوت هاجکين" از انگليس براي تعيين ساختارهاي مهم مواد بيوشيميايي با استفاده از تکنيکهاي پرتوهاي ايکس

1965: "رابرت بارنس وودوارد" از آمريکا براي موفقيت چشمگيري که در سنتزهاي آلي به دست آورد.

1966: "رابرت سندرسون موليکن" از آمريکا براي کشش شيميايي و ساختار الکترونيکي مولکولها از طريق مطالعه اوربيتالهاي مولکولي

1967: "مانفرد ايجن" از آلمان غربي، "رونالد جورج ريفورد نوريش" و "جورج پورتر" از انگليس به خاطر مطالعاتي که در زمينه واکنشهاي ابرسريع شيميايي تحت تاثير پالسهاي بسيار کوتاه انرژي

1968: "لارس اوزانگر" از آمريکا/ نروژ به خاطر کشف موازنه اي به نام خودش

1969: "درک هارولد ريچارد بارتون" از انگليس و "اود هاسل" از نروژ براي توسعه مفهوم صورت بندي و کاربردهاي آن در شيمي

1970: "لوئيس فدريکو لليور" از آرژانتين براي کشف نوکلئوتيدهاي قندي و نقش آنها در بيوسنتزهاي کربوهيدارتها

1971: "جرالد هرتزبرگ" از کاناد براي شناخت ساختار الکترونيکي و هندسي مولکولها به خصوص راديکالهاي آزاد

1972: "کريستين بي. آنفيسن" از آمريکا براي کار بر روي ريبونوکلئوآزها و "استنفورد مورد" و "ويليام اچ. اشتين" از آمريکا براي درک اتصالات موجود ميان ساختار شيميايي و فعاليت کاتاليکي مولکول ريبونوکلئويئک

1973: "ارنست اوتو" از آلمان و "فيشر جفريو" از انگليس به خاطر مطالعات مستقلي که بر روي فلزهاي آلي انجام داده اند

1974: "پل جي. فلوري" از آمريکا براي کار نظري و تجربي در شيمي فيزيک ماکرومولکولها

1975: "جان وارکاپ کورفورث" از استراليا/ انگليس و "ولاديمير پرلاگ" از سوئيس براي کار بر روي استرئوشيمي واکنشهاي کاتاليزه شده توسط آنزيمها

1976: "ويليام نان ليپسکومب" از آمريکا به خاطر مطالعاتش بر روي ساختار مشکلات نورزايي "بوران" هاي ترکيبات شيميايي

1977: "ايليا رومانوويچ پريگونژيني" از بلژيک براي تحقيق درباره ترموديناميک غير متعادل به خصوص توسعه تئوري ساختارهاي پراکنده

1978: "پيتر دي. ميشل" از انگليس براي درک انتقال انرژي زيستي از طريق فرمولاسيون تئوري کيميوسماتيک

1979: "هربرت سي. براون" از آمريکا و "جورج ويتيگ" از آلمان غربي براي توسعه استفاده از ترکيبات محتوي عناصر بور و فسفر در سنتزهاي آلي

1980: "پل برگ" از آمريکا ،"والتر گيلبرت" از آمريکا و "فردريک سنگر" از انگليس براي مطالعات بنيادي درباره بيو شيمي اسيدهاي نوکلئيک به خصوص DNA دوباره ترکيب کننده

1981: "کنيچي فوکوي" از ژاپن و "روالد هافمن" از آمريکا براي توسعه تئوريهاي مستقل درباره مکانيزيمهاي واکنشهاي شيميايي

1982: "آرون کلاگ" از انگليس/ ليتواني براي توسعه ميکروسکوپ الکترونيکي کريستالگراف و کشف ساختار بيولوژيکي پروتئين اسيد نوکلئيک پيچيده

1983: "هنري تاب" از آمريکا براي کار بر روي مکانيزمهاي واکنشهاي انتقال الکترونها به خصوص فلزات پيچيده

1984: "رابرت بروس مريفيلد" از آمريکا براي توسعه متدولوژي سنتز شيميايي روي يک ماتريکس جامد

1985: "هربرت آي. هاوپتمن" و "جروم کارل" از آمريکا براي موفقيتي که در توسعه متدهاي مستقيم براي تعيين ساختارهاي بلوري

1986: "دادلي آر. هرشبلچ" از آمريکا، يوان تي. لي از آمريکا/ تايوان و جان سي. پولاني از مجارستان براي مطالعاتي که درباره ديناميک فرايندهاي ابتدايي شيميايي انجام داده اند

1987: "دونالد جي. کرام" از آمريکا، "ژان ماري لن" از فرانسه و "چارلز جي. پدرسون" از آمريکا به خاطر توسعه و استفاده از مولکولهايي با تعاملات گزينشي تحت ساختاري

1988: "يوهان ديزنهاوفر"، "رابرت هابر" و "هارموت ميخل" از آلمان غربي براي تعيين ساختار سه بعدي يک مرکز واکنش فوتوسنتزي

1989: "سيدني آلتمن" از کانادا/ آمريکا و "توماس آر. سچ" از آمريکا براي کشف خصوصيات RNA

1990: "الياس جيمز کوري" از آمريکا براي توسعه تئوري و متدولوژي سنتز آلي

1991: "ريچارد آر. ارنست" از سوئيس براي توسعه متدولوژي طيف نگاري با روزنانس مغناطيسي هسته اي با وضوح تصوير بالا

1992: "رودولف اي. مارکوس" از آمريکا براي تئوري واکنشهاي انتقال الکترونها در سيستمهاي شيميايي

1993: "کري بي. موليس" از آمريکا و "مايکل اسميت" از کانادا براي اختراع متد واکنش در زنجيره پليمراز

1994: "جورج اي. اولا" از آمريکا براي تحقيق درباره کربوکاتيونها

1995: "پل جي. کراتزن" از هلند، "ماريو جي. مولينا" از آمريکا/ مکزيک و "فرانک شروود رولند" از آمريکا براي کار درباره شيمي اتمسفر به خصوص تشکيل اوزون

1996: "رابرت کورل" از امريکا، ه"ارود کرتو" از انگليس و "ريچارد اسمالي" از آمريکا به خاطر کشف "فولرين"ها

1997: "جينز سي. اسکو" از دانمارک، پل دي. بوير از آمريکا و جان اي. واکر از انگليس براي کشف آنزيم بوني در تبادل سديم: پتاسيم

1998: "جان اي. پاپل" از انگليس براي توسعه متدهاي محاسباتي در شيمي کوانتوم و "والتر کوهن" از آمريکا براي توسعه تئوري کاربردي چگالي

1999: "احمد زويل" از مصر/ آمريکا براي مطالعه درباره انتقال واکنشهاي شيميايي با استفاده از طيف نگاري در يک کوادريليوم ثانيه

2000: "آلن جي. هيگر" از آمريکا، "آلن جي مک ديارميد" از آمريکا/ نيوزلند و "هيدکي شيراکاوا" از ژاپن به خاطر کشف و توسعه پليمرهاي رسانا

2001: "کي. بري شارپلس" و "ويليام اس. نولز" از آمريکا و "ريوجي نويوري" از ژاپن براي کار درباره واکنشهاي اکسيداسون فعال شده توسط کاتاليزهاي کايرال

2002: "جان بي. فن" از آمريکا و "کيوچي تاناکا" از ژاپن و "کورت ووثريش" از سوئيس براي توسعه طيف نگاري با رزونانس مغناطيسي هسته اي وو تعيين ساختار سه بعدي ماکرومولکولهاي بيولوژيکي در محلول

2003: "پيتر آگر" و "رودريک مک کنين" از آمريکا براي کشف کانالهاي غشاي سلولي

2004: "آرون سيچانور"، "آورام هرشکو" و "اريون روز" از آمريکا به خاطر کشف فروسايش پروتئين اوبيکيتين دار

2005: "رابرت گرابز" و "ريچارد اشروک" از آمريکا و "ايوه شائوين" از فرانسه به خاطر توسعه شيوه تحريفي در امتزاج آلي

2006: "راجر ديويد کورنبرگ" از آمريکا به خاطر مطالعاتش درباره پايه هاي مولکولي رونوشتهاي روکاريوتي

2007: "گرهارد ارتل" از آلمان به پاس تحقيقاتي که در زمينه واکنش هاي شيميايي روي سطوح جامد انجام داد

2008: "اسامو شيمومورا" از ژاپن، "مارتين چالفاي" و "راجر.واي. تيسين" از آمريکا  به خاطر کشف و گسترش پروتئين درخشان سبز.

2009: "ونکاترمن راماکريشنان" از انگليس، "توماس اي. استيتز" از آمريکا و "آدا اي. يوناث" از رژيم صهيونيستي به پاس خدماتي که در کشف ساختار و عملکرد ريبوزمها انجام دادند

2010: "ريچارد اف. هيک" از دانشگاه دولور آمريکا، "اي: اچي نگيشي" از دانشگاه پوردو و "آکيرا سوزوکي" از دانشگاه هوکايدوي ژاپن به پاس تحقيقاتي که براي توسعه راههاي جديد و موثر براي پيوندهاي اتمهاي کربني براي ساخت مولکولهاي پيچيده انجام دادند

2011: "دانيل شختمن" از فلسطين اشغالي به خاطر کشف شبه کريستالها

2012: "رابرت جي لفکويتز" و "برايان کوبيلکا" از آمريکا براي مطالعه درباره گيرنده هاي همراه G پروتئين

2013: "مارتین کارپلاس" از (آمریکا/اتریش)

2015: "عزیز سنجر" از ترکیه، "توماس لیندال" از سوئد، "پاول مودریچ" از آمریکا

2016: "ژان پیر سوواژ" از فرانسه، "فراسر استودارت" از بریتانیا، "برنارد فرینگا" از هلند طراحی و ساخت دستگاه‌های مولکولی...




آخرین مطالب وبلاگ جدول یاب