معنی لیلی

لیلی
معادل ابجد

لیلی در معادل ابجد

لیلی
  • 80
حل جدول

لیلی در حل جدول

فرهنگ معین

لیلی در فرهنگ معین

  • (اِ. ) از نواها و آهنگ های موسیقی قدیم، (اِخ. ) نام یکی از عشاق تاریخ. [خوانش: (لِ)]. توضیح بیشتر ...
لغت نامه دهخدا

لیلی در لغت نامه دهخدا

  • لیلی. [ل َ / ل ِ] (ص نسبی) منسوب به لیل. شبی. شبانه. || پرده ٔ لیلی، نوائی از موسیقی:
    یکی نی بر سر کسری دوم نی برسر شیشم
    سدیگر پرده ٔ سرکش چهارم پرده ٔ لیلی.
    منوچهری. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) کوهی و گویند پشته ای است و نیز گفته اند قارّتی است. مکیث الکلبی گوید:
    الی هَزْمتی لیلی فماسال فیهما
    و روضیهما والروض روض الممالح.
    و بدربن حزان الفزاری گوید:
    مااضطرک ّ الحرزُ من لیلی الی بَرد
    تختاره معقلا من جُش اعیار.
    (معجم البلدان). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) الاخیلیه بنت عبداﷲبن الرحال بن شداد الاخیلیه یا رحّاله. از شاعرات مولدات عرب صدر اسلام است و او را دیوانی است مشروح. توبهبن الحمیر دلباخته ٔ او بود و درباره ٔ وی شعر میگفت و او را از پدرش خواستگاری کرد. پدر امتناع ورزید و دختر را به یکی از بنی الادلع تزویج کرد. روزی توبه به دیدار لیلی شد و لیلی را به خلاف گذشته بی حجاب و محزون یافت. دانست که خطری متوجه اوست، پس بازگشت و سواره برون رفت. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) الانصاریه. راویه من راویات الحدیث روت عن ام عماره بنت کعب. و روی عنها حبیب بن زید الانصاری. (اعلام النساء ج 3 ص 1365). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) السدوسیه. امراءه بشیربن الخصاصیه یقال لها الجهدیه و یقال هی غیرها. و قد تقدم بیان ذلک فی الجهدیه. (الاصابه ج 8 ص 182). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) العامریه. رجوع به بنت سعدبن ربیعه شود.

  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) الغفاریه. قال ابوعمر کانت تخرج مع النبی (ص) فی مغازیه تداوی الجرحی و تقوم علی المرضی حدیثها ان النبی (ص) قال لعائشه هذا علی اول الناس ایمانا روی عنها محمدبن القاسم الطائی. قلت اماالخبر الاول فتقدم التنبیه علیه فی القسم الاخیر من حرف الالف فی امامه بنت ابی الحکم و قد اخرجه العقیلی فی ترجمه موسی بن القاسم من الضعفاء و ابن منده من روایه علی بن هاشم البرید حدثنی لیلی الغفاریه قالت کنت اغزو مع النبی صلی اﷲ علیه و سلم فاداوی الجرحی و اقوم علی المرضی فلما خرج علی الی البصره خرجت معه فلمارأیت عائشه اتیتها فقلت هل سمعت من رسول اﷲ صلی اﷲ علیه و سلم فضیله فی علی ؟ قالت نعم دخل علی رسول اﷲ (ص) و هو معی و علیه جرد قطیفه فجلس بیننا فقلت اما وجدت مکاناً هو اوسع لک من هذا فقال النبی (ص) یا عائشهدعی لی اخی فانه اول الناس اسلاماً و آخر الناس بی عهداً و اول الناس لی لقیاً یوم القیامه قال العقیلی لایعرف الا لموسی بن القاسم قال البخاری لایتابع علیه - انتهی. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) الناعطیه. من ربات النسک و الزهد و الفصاحه و البلاغه کانت تعتنق الغالیه (فرقه من الشیعه). (اعلام النساء ج 3 ص 1401). من نساء الغالیه. (البیان و التبیین ج 1 ص 283). و لها ریاسه فی الغالیه (الفرقه الرابعه من مذاهب الشیعه) و الغالیه هم الذین غلوا حق ائمتهم حتی اخرجوهم من حدود الخلقیه و حکموا فیهم باحکام الالهیه. (عیون الاخبار ج 2 ص 147). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) امراءه سالم بن قُحفان العنبری. شاعره من شواعر العرب. قالت ترد علی زوجها سالم بن قحفان:
    حلفت یمیناً یا ابن قحفان بالذی
    تکفل بالارزاق فی السهل و الجبل
    تزال حبال ٌ محصدات اعدها
    لها ما مشی علی خفه جمل
    فاعط و لاتبخل لمن جاء طالباً
    فعندی لها خُطم و قد زاحت العلل.
    (اعلام النساء ج 3 ص 1371). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت ابی حثمهبن حذیفهبن غانم بن عامربن عبداﷲبن عبداﷲبن عبیدبن عویج بن کعب بن لؤی القرشیه العدویه اخت سلیمان و کانت زوج عامربن ربیعه العنبری فولدت له عبیداﷲ. و قال ابن سعد اسلمت قدیماً و بایعت. کانت من المهاجرات الاول هاجرت الهجرتین الی الحبشه ثم الی المدینه، یقال انها اول ظعینه دخلت المدینه فی الهجره و یقال ام سلمه و ذکربن اسحاق فی روایه یونس بن بکیر و غیره عنه عن عبدالرحمن بن الحارث عن عبدالعزیزبن عبداﷲبن عامربن ربیعه عن امه لیلی قالت کان عمربن الخطاب من اشد الناس علینا فی اسلامنا فلما تهیأنا للخروج الی ارض الحبشه جائنی عمر و انا علی بعیری فقال این ام عبداﷲ فقلت آذیتمونا فی دیننا فنذهب فی ارض اﷲ قال صبحکم اﷲ ثم ذهب فجأنی زوجی عامربن ربیعه فقال لما اخبرته خدیجه ترجین ان یسلم فذکر القصه و روی اللیث بن سعد عن محمدبن عجلان ان رجلاً من موالی عبداﷲبن عامر حدثه عن عبداﷲبن عامر قال دعتنی امی یوماً و رسول اﷲ قاعد فی بیتنا فقالت هاک تعالی اعطیک شیئاً فقال لها رسول اﷲ ماذا اردت ان تعطیه فقالت اعطیه تمراً فقال اما انک لو لم تعطیه شیئاً کتب علیک کذبه. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت ابی سفیان بن الحارث بن قیس بن زیدبن امیه الانصاریه الاسهلیه. ذکرها ابن حبیب فی المبایعات قریباً. (الاصابه ج 8 ص 182). و رجوع به لیلی بنت حطیم شود. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت ابی مرهبن عروهبن مسعود. من فواضل نساء عصرها. رآها الحارث بن خالد فقال فیها:
    اطافت بنا شمس النهار و من رأی
    من الناس شمساً بالعشاء تطوف
    ابو امها اوفی قریش بذمه
    و اعمامها اما سألت ثقیف.
    و فیها یقول:
    اء من طلل بالجزع من مکه السدر
    عفا بین اکناف المشقر فالحضر
    ظللت و ظل القوم من غیر حاجه
    لدی غدوه حتی دنت حزّه العصر
    یبکون من لیلی عهوداً قدیمه
    و ماذا یبکی القوم من منزل قفر.
    (اعلام النساء ج 3 ص 1400). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت احمدبن مسلم بن شعیب الولادی المدینی ام البهاء. روت عن ابیها و عن الطبرانی. حدثت لیلی بنت احمدبن مسلم قالت ثنا ابی ثنا علی بن سعیدبن عبداﷲ العسکری حدثنی عبدالرحیم بن سلام بن المبارک الرزاز الواسطی. ثنا قرهبن عیسی العبدی عن سواربن مصعب عن غیاث بن عبدالحمیدعن الشعبی عن النعمان بن بشیر قال: قال رسول اﷲ (ص) رأیت فی منامی غنماً سوداً تتبعها غنم غفر فاولتها فی منامی انها العرب و من تبعها من الاعاجم و من دخل فی هذا الدین فهو عربی. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت اسماعیل یاشا. شاعره ادیبه من شواعر و ادیبات الاَّستانه اتقنت اللغتین الرومیه و الفرنسیه قراءه و تحریراً و اشتهرت بجوده شعرها و طول باعها فی فنون الادب و الکتابه. (اعلام النساء ج 3 ص 1365). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت الاطنابهبن منصوربن معیص بمهملتین الانصاریه من بنی الحبلی. ذکرها ابن حبیب فی المبایعات. (الاصابه ج 8 ص 180). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت بلال او بلیل الانصاریه. اخت ابی لیلی و هی عمه عبدالرحمن بن ابی لیلی. قال ابوعمر بایعت النبی و روت عنه. (الاصابه ج 8 ص 180). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت ثابت بن المنذربن عمروبن حزام. اخت لسان ذکرها ابن حبیب ایضاً. (الاصابه ج 8 ص 180). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت الجودی بن عدی بن عمرو الغسانی. من فواضل نساء عصرها کان یهواها عبدالرحمن بن ابی بکر الصدیق و ذلک انه قدم فی تجاره فرآها فی جوار و نساء یتهادین فاذا عثرت احداهن قالت: یا ابنهالجودی فاذا حلفت احداهن حلفت بابنهالجودی فاعجبته و هام بها. فلما غزوا الشام کتب عمر الی صاحب الثغر الذی هی به اذا فتح اﷲ علیکم دمشق فقد غنمت عبدالرحمن بن ابی بکر لیلی بنت الجودی فلما فتح اﷲ علیهم غنموه ایاها و کانت ابنه ملک دمشق و کانت عائشه ام المؤمنین تکلم اخاها عبدالرحمن فیما یصنع بها فیقول یا اخیه دعینی فواﷲ لکانی ارشف من ثنایاها حب الرمان ثم ملها و هانت علیه فکانت عائشه تکلمه فیما یسی ٔ الیها کما کانت تکلمه فی الاحسان الیها فقالت عائشه: یا عبدالرحمن لقد احببت لیلی فافرطت و ابغضت لیلی فافرطت فاما ان تنصفها و اما ان تجهزها الی اهلها. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت حابس التمیمیه. اخت الاقرع بن حابس الصحابی المشهور هی ام غالب بن صعصعهبن معاویه والد الفرزدق الشاعر المشهور. له ادراک و قد ذکرها الفرزدق فی مرثیه ابیه حیث یقول:
    ابی الصبر انی لااری البدر طالعا
    و لا الشمس الا ذکرتنی بغالب
    شبیهین کانا لابن لیلی و من یکن
    شبیه ابن لیلی یلج ضوءالکواکب.
    (الاصابه ج 8 ص 184). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت الحارث بن عوف المری. کان عمربن ابی ربیعه یشبب بها فلقیها و هو یسیر علی بغله. فقال لها: قفی اسمعک بعض ما قلت فیک فوقفت. فقال:
    الا یا لیل ان شفاء نفسی
    نوالک ان بخلت فنولینا.
    فمضت و لم ترد علیه شیئاً. (اعلام النساء ج 3 ص 1367). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت حارث بن تمیم بن سعد. مادر غالب نیای دهم رسول اکرم. (مجمل التواریخ و القصص حاشیه ٔ ص 227 از طبری و ابن اثیر). در متن مجمل التواریخ مادر غالب، سلمی بنت سعد مذکور است. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت حامد الموره لی. شاعره من شواعر الترک المجیدات. قالت کثیراً من الشعر و قد جمع شعرها فی دیوان و توفیت سنه 1264 هَ. ق. (اعلام النساء ج 3 ص 1367). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت حسان بن ثابت. (الموشح ص 262 و 263) (قاموس الاعلام ترکی). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت حطیم. از زوجات پیغمبر (ص) اما پیش از ملاقات چون شنید که برص دارد وی را طلاق داد. (تاریخ گزیده ص 161). صاحب الاصابه آرد: لیلی بنت الحطیم بن عدی بن عمروبن سوادبن ظفر الانصاریه الاوسیه ثم الظفریه. استدرکها ابوعلی الحیانی علی الاستیعاب و قال ذکرها ابن ابی حیثمه و قال اقبلت علی النبی (ص) فقالت: انا لیلی بنت الحطیم جئتک اعرض نفسی علیک فتزوجنی قال قد فعلت و رجعت الی قومها فقالوا بئس ما صنعت انت امراءه غیری و هو صاحب نساء ارجعی فاستقیلیه فرجعت فقالت اقلنی فقال قد فعلت. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت حکیم الانصاریه الاوسیه. قال ابوعمر ذکرها ابواحمدبن صالح المعری فی ازواج النبی و لم یذکرها غیره و جوز ابن الاثیر ان تکون هی لیلی بنت الحطیم لان الحکیم یشبه بالحطیم. (از الاصابه ج 8 ص 181). صاحب اعلام النساء آرد: لیلی بنت حکیم الانصاریه الاوسیه من فواضل نساء عصرها وهبت نفسها للنبی (ص) فذکرها احمدبن صالح المصری فی ازواج النبی (ص) و قال ابوعمر ولم یذکرها غیره فیما علمت. (اعلام النساء ج 3 ص 1368). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت حلوان بن عمران القضاعیه. ام جاهلیه ینسب الیها بطن من مضر من العدنانیه و هم بنوالیاس بن مضر. (اعلام النساء ج 6 ص 1368). صاحب مجمل التواریخ و القصص آرد: لیلی بنت حلوان مادر مدرکه نیای شانزدهم حضرت رسول است. (مجمل التواریخ و القصص ص 228). صاحب تاریخ سیستان نام مادر مدرکه را مخه گوید و طبری لیلی بنت حلوان و هی خندف آورده است. (تاریخ سیستان ص 49 و حاشیه ٔ آن). صاحب عقدالفرید گوید: خندف هی لیلی بنت حلوان بن عمران بن الحاف بن قضاعه فجمیع ولد الیاس [بن] مضربن نزار من خندف ولذلک یقال لهم خندف لانها امهم و الیها ینسبون. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت رافعبن عمرو الانصاریه. والده ابی عبس بن حرب. ذکرها ابن سعد فی المبایعات و قال امها ام البراء بنت سلمهبن عرفطه. (الاصابه ج 8 ص 181). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت رباب بن حنیف الانصاریه. من بنی عوف بن الخزرج. ذکرها ابن حبیب ایضاً و کانت زوج عتبان بن مالک. (الاصابه ج 8 ص 182). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت ربعی بن عامربن خالده الانصاریه من بنی بیاضه. ذکرها ابن حبیب فی المبایعات. (الاصابه ج 8 ص 182). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت زهیربن یزید النهدیه. کان یهواها ابن عم لها یقال له مرهبن عبداﷲبن هلیل اشتد به شغفه بها فخطبها فابوا ان یزوجوه و کان لایخطبها غیره الا هجاه ثم تزوجها المنجاب بن عبداﷲبن مسروق بن سلمهبن سعد فخرج الی البعث براذان و هی اذ ذاک مسلحه لاهل الکوفه فخرج بها معه فماتت براذان و دفنت هناک فقدم رجلان من بجیله من مکتبهما براذان من بنی نهد فمرا علی مجلسهم فسألوهما عمن براذان من بنی نهد. فاخبراهم بسلامتهم فنعیا الیهم لیلی و مره فی القوم فانشاء یقول:
    ایا ناعی لیلی اماکان واحد
    من الناس ینعاها الی سواکما
    و یا ناعی لیلی اء لم تک جیره
    ندامی ذوی حق فالا نهاکما
    و یا ناعی لیلی بقد هجتما لنا
    تجاوب نوع فی الدیار کلاکما
    و یا ناعی لیلی لجلت مصیبه
    بنا فقد لیلی لاامرت قواکما
    و لا عشتما الا حلیفی بلیه
    و لامت حتی یشتری کفناکما
    فاشمت و الایام فیها بوائق
    بموتکما ابی احب رداکما. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت سعد. راویه من راویات الحدیث رأت عائشه ام المؤمنین و روت عنها. (اعلام النساء ج 3 ص 1371). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت سعدبن ربیعه. معشوقه ٔ قیس بن ملوح بن مزاحم، معروف به مجنون لیلی:
    بلبل به غزل طیره کند اعشی را
    صلصل به نوا سخره کند لیلی را.
    منوچهری.
    در میان شکستگیها حصارکی خراب به من نمودند. اعراب گفتند: این خانه ٔ لیلی بوده است و قصه ٔ ایشان عجیب است. (سفرنامه ٔ ناصرخسرو چ دبیرسیاقی ص 141).
    کجاست مجنون تا عرض داده دریابد
    نگارخانه ٔ حسن و جمال لیلی را.
    انوری.
    گفت با لیلی خلیفه کاین تویی
    کز تو شد مجنون پریشان و غوی
    از دگر خوبان تو افزون نیستی
    گفت خامش چون تو مجنون نیستی. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت سعد القضاعیه. کان یهواها صخر الهذلی (و یکنی ام الحکیم) فکانا یتواصلان برهه من دهرهما. ثم تزوجت و رحل بها زوجها الی قومه فقال فی ذلک ابوصخر:
    ألم ّ خیال طارق متأوب
    لام حکیم بعدما نمت موصب
    و قد دنت الجوزاء و هی کأنها
    و مرزمها بالغور ثور و ربرب
    فبات شرابی فی المنام مع المنی
    غریض اللمی یشفی جوی الحزن اشنب
    قضاعیه ادنی دیار تحلها
    قناه و انی من قناه المحصب
    سراج الدجی تغتل بالمسک طفله
    فلا هی متفال و لا اللون اکهب
    دمیثه ما تحت الثیاب عمیمه
    هضیم الحشا بکرالمجسه ثیب
    تعلقتها خوداً لذیذاً حدیثها
    لیالی لاتحمی و لا هی تحجب
    فکان لها ودی و محض علاقتی
    ولیدا الی ان رأسی الیوم اشیب
    فلم ار مثلی ایأست بعد علمها
    بودّی و لا مثلی علی الیأس یطلب
    و لو تلتقی اصداؤنا بعد موتنا
    و من دون رمسینا من الارض سبسب
    لظل صدی رمسی و لو کنت رمه
    لصوت صدی لیلی یهش و یطرب. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت سلمه. شاعره من شواعر العرب. قالت ترثی اخاها:
    اقول لنفسی فی خفاء الومها
    لک الویل ما هذا التجلد و الصبر
    الا تفهمین الخبر ان لست لاقیا
    اخی اذ اتی من دون اکفانه القبر
    و کنت اری بیناً به بعض لیله
    فکیف ببین دون میعاده الحشر
    و هون وجدی اننی سوف اغتدی
    علی اثره یوماً و ان طال بی العمر
    فتی کان یعطی السیف فی الروع حقه
    اذا ثوّب الداعی و تشقی به الجزر
    فتی کان یدنیه الغنی من صدیقه
    اذا ما هو استغنی و یبعده الفقر
    فتی لایعد المال ربّاً و لاتری
    له جفوه ان نال مالاً و لا کبر
    فنعم مناخ الرکب کان اذ انبرت
    شمال و امست لایعرجها ستر. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت سماک بن ثابت بن سفیان بن عدی بن عمروبن امری ءالقیس بن مالک الاغر. ذکر ابن سعد عن الواقدی انه قال اسلمت و بایعت قال و لم یذکرها غیره. قلت سیأتی فی ترجمه ام ثابت بنت قیس بن شماس اخت قیس انها ولدت من ثابت بن سفیان ولده سماکاً فعلی هذا تکون لیلی و ابوها سماک و امه ام ثابت ثلاثه من الصحابه فی النسوه. (الاصابه ج 8 ص 182). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت سماک بن ثابت بن سنان بن جشم بن عمروبن امری ءالقیس الانصاریه من بنی الحارث بن الخزرج. ذکرها ابن حبیب ایضاً. (الاصابه ج 8 ص 182). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت سمعان. راویه من راویات الحدیث. روی عنها ابن اخیها عبداﷲبن زیادبن سمعان. (اعلام النساء ج 4 ص 318). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت طباهبن معیص الانصاریه. ذکرها ابن سعد کذا فی التجرید و قال اخشی ان تکون لیلی بنت الاطنابه الذکوره اول من اسمها لیلی. (الاصابه ج 8 ص 182). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت طریف التغلبیه. شاعره من شواعر العرب فی الدوله العباسیه کان اخوها الولیدبن طریف الشیبانی رأس الخوارج و اشدهم بأساً و صوله و اشجعهم فاشتدت شوکته و طالت ایامه فوجه الیه الرشید یزیدبن مزیدالشیبانی فجعل یخاتله و یماکره. و کانت البرامکه منحرفه عن یزیدبن مزید فاغروا به امیرالمؤمنین و قالوا: انما یتجافی عنه للرحم و الا فشوکه الولید یسیره. فوجه الرشید کتاباً مغضباً الی یزید و اقسم باﷲ لئن اخرت مناجزه الولید لیوجهن الیک من یحمل رأسک الی امیرالمؤمنین. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت الظرب، ام دوس. (عقدالفرید ج 2 ص 107). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت عباده الانصاریه الساعدیه. اخت عبادهبن عباده. ذکرها ابن حبیب فی المبایعات. (الاصابه ج 8 ص 182). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت عبداﷲ العدویه هی الشفاء. تقدمت سماها المستغفری عن ابن حبان. (الاصابه ج 8 ص 182). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت عروهبن زید الخیل الطائی. راویه من راویات الشعر. روی شعر ابیها عروه فی یوم محجن و کان فارساً شاعراً شهد القادسیه و شهد صفین مع علی بن ابی طالب. و هو قوله:
    بنی عامر هل تعرفون اذا غدا
    ابومکنف قد شدّ عقدالدوائر
    بجیش تضل البلق فی حجراته
    تری الاکم فیه مسجداً للحوافر
    و جمع کمثل اللیل مرتجزالوغی
    کثیر حواشیه سریعالبوادر.
    (اعلام النساء ج 4 صص 334-335). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت عطاردبن حاجب التمیمیه. زوج عبداﷲبن ابی ربیعه الصحابی و والده ولده عبدالرحمن. ذکرها الزبیربن بکار. (الاصابه ج 8 ص 182). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت عمرو. من بنی عدی بن النجار خاله عبدالمطلب بن هاشم، ام سویدبن الصامت. (امتاع الاسماع ج 1 ص 132). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت عمیس. من ربات العقل و البیان. بعثت الی محمدبن ابی بکر و محمدبن جعفر فقالت: ان المصباح یأکل نفسه و یضی ٔ للناس فلاتأثما فی امر تسوقانه الی من لایأثم فیکما فان هذا الأمر الذی تحاولون الیوم لغیرکم غداً. فاتقوا ان یکون عملکم الیوم حسره علیکم. فلجا وخرجا مغضبین یقولان: لاننس ما صنع بنا عثمان و تقول ما صنع بکما الا الزمکما اﷲ. فلقیهما سعیدبن العاص و قد کان بین محمدبن ابی بکر و بینه شی ٔ فانکره حین لقیه خارجاً من عند لیلی فتمثل له فی تلک الحال بیتاً:
    استبق وُدّک للصدیق و لاتکن
    فیئاً یعض بخاذل ملجاجا. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت فائق. راویه من راویات الحدیث. روت حدیثاً واحداً. (اعلام النساء ج 4 ص 336). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت قانف. ذکر انها قالت کنت ممن شهد غسل ام کلثوم بنت النبی (ص) فاول ما اعطانی من کفنها الحقو ثم الدرع ثم الخمار ثم الملحفه ثم ادرجت فی الاَّخر ادراجاً الحدیث. قلت و داود المذکور هو ابن عاصم بن عروهبن مسعود. (الاصابه ج 8 ص 182). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت لکیز بنت مرّه العفیفیه. شاعره من شواعر العرب فی الجاهلیه قالت ترثی اخاها غرثان و تلوم بنی ربیعه علی اهمالهم له فی ساحه الحرب التی وقعت بین بنی ربیعه و بین ایاد و لخم:
    لما ذکرت غُریثا زاد بی کمدی
    حتی هممت من البلوی باعلان
    تربع الحزن فی قلبی فذبت ُ کما
    ذاب الرصاص اذا اُصلی بنیران
    فلو ترانی و الاشجان تُقلقنی
    عجبت برّاق من صبری وکتمانی
    لا درّ درﱡ کلیب یوم راح و لا
    ابی لُکیز و لا خیلی و فرسانی
    عن ابن روحان راحت وائل کثباً
    عن حامل کل ّ اَثقال و اوزان
    و اسلموا المال و الاهلین و اغتنموا
    ارواحهم فکبا زَند ابن روحان
    فتی ربیعه طواف اماکنها
    و فارس الخیل فی روع و میدان
    یا عین فابکی و جودی بالدموع و لا
    تمل یا قلب ان تُبلی باشجان
    فذکر غرثان مولی الحی من اسد
    انسی حیاتی بلاشک وانسانی. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت محمودبن عبداﷲ السربی الواعظ. محدثه. حدثت عن ابراهیم بن منصور سبط بحرویه. و سمع منها باصبهان ابوطاهر السلفی. (اعلام النساء ج 4 ص 337). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت مسعود نهشلی. زوجه ٔ امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب. (سفرنامه ٔ ناصرخسرو ص 131). لیلی بنت مسعودبن خالدبن ثابت الربیعی التمیمی از زوجات طاهره ٔ جناب مرتضوی. (حبیب السیر). وی مادر عبیداﷲ و ابوبکر است از آن حضرت. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت موازر. کان یهواها مزاحم بن مره العقیلی و یتحدث الیها مده و شاع امرها و تحدث جواری الحی به فنهاه اهلها عنها و کانوا متجاورین و شکوه الی الاشیاخ من قومه فنهوه و اشتدوا علیه فکان یتفلت الیها فی اوقات الغفلات فیتحدثان و یتشاکیان ثم انتجعت بنوقشیر فی ربیع لهم ناحیه غیر تلک قد نضرها غیث و اخصبها فبعد علیه خبرها و اشتاقها فکان یسأل عنها کل وارد و یرسل الیها بالسلام مع کل صادر حتی ورد علیه یوماً راکب من قومها فسأله عنها فاخبر انها خطبت و زوجت فوجم طویلاً ثم اجهش باکیاً و قال:
    اتانی بظهر الغیب ان قد تزوجت
    فظلت بی الارض الفضاء تدور
    و قد زایلت لبی و قد کان حاصراً
    و کاد جنانی عند ذاک یطیر
    فقلت و قد ایقنت ان لیس بیننا
    تلاق و عینی بالدموع تمور
    ایا سرعه الاحباب حین تزوجت
    فهل یأتینی بالطلاق بشیر
    و لست بمحض حب لیلی لسائل
    من الناس الا ان اقول کثیر. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت مهلهل. رجوع به قاموس الاعلام ترکی شود. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت نضربن الحارث بن کلده. از شاعرات عرب است. صاحب عقد الفرید آرد: من قدر الشعر و موقعه فی النفع و الضر ان لیلی بنت النضربن الحرث بن کلده لما عرضت للنبی صلی اﷲ علیه و سلم و هو یطوف بالبیت و استوقفته و جذبت ردأه حتی انکشفت منکبه و انشدته شعرها بعد مقتل ابیها قال رسول اﷲ (ص) لو کنت سمعت شعرها هذا ما قتلته و الشعر:
    یا راکباً ان الاثیل مظنه
    من صبح خامسه و انت موفق
    ابلغ بها میتاً بان قصیدهً
    ما ان تزال بها الرکائب تخفق
    فلیسمعن النضر ان نادیته
    ان کان یسمع میت لاینطق
    ظلت سیوف بنی ابیه متوشه
    ﷲ ارحام هناک تشقق
    قسراً یقاد الی المنیه متعباً
    رسف المقید و هو عان موثق
    اء محمد ها انت ضن ءَ نجیبه
    فی قومها و الفحل فحل معرق
    ماکان درک لو مننت و ربما
    من الفتی و هو المغیظ المحنق. توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت نهیک بن اساف بن عدی بن زیدبن جشم الانصاریه. ذکرها ابن حبیب فی المبایعات و هی اخت البراء و قال ابن سعد تزوجها سهل بن الربیعبن عمروبن عدی و امها ام عبداﷲبن اسلم بن حریش بن مجدعه. (الاصابه ج 8 ص 182). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت هانی بن الاسود الکندیه. شاعره من شواعر العرب. کانت زوجاً للنعمان بن بشیر. (اعلام النساء ج 4 ص 339). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت یسار. احد ما قیل فی اسم اخت معقل من یسار التی نزلت فیها «فلاتعضلوهن ان ینکحن ازواجهن ». سماها السهیلی فی مبهمات القرآن و تبعه المنذری و الراجح ان اسمها جمیل کما تقدم فی حرف الجیم. (الاصابه ج 8 ص 182). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) بنت یعار. احد ما قیل فی التی اعتقت سالما مولی ابی حذیفه. (الاصابه ج 8 ص 182). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) روی عنها حبیب بن زید خرج حدیثها ابولیلی من التجرید. (الاصابه ج 8 ص 183). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) زوجه بشیربن الخصاصیه راویه من راویات الحدیث. روت عن زوجها بشیربن الخصاصیه و روی عنها ایادبن لقیط. (اعلام النساء ج 4 ص 300). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) عدویه. قبل از تولد جناب نبوی اخبار نمود بر تولد نبی (ص). (حبیب السیر ج 1 ص 101). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) عمه عبدالرحمن بن ابی لیلی. فی لیلی بنت بلال و قد تقدم فی ترجمه ابی لیلی انه اختلف فی اسمه و اسم ابیه اختلافاً کثیراً و الاقرب ان اسم ابیه بلال او بلیل. (الاصابه ج 8 ص 183). محدثه بایعت النبی (ص) و روت عنه. (اعلام النساء ج 4 ص 300). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) مولاه عائشه. قال ابوعمر حدیثها لیس بالقائم الاسناد روی عنها ابوعبداﷲ المدنی و هو مجهول. قلت اسنده المستغفری من طریق عبدالکریم الحرار عن ابی عبداﷲ المدنی عن حاجبه عائشه و مولاتها قلت قلت: یا رسول اﷲ! انک تخرج من الخلاء فادخل فی اثرک فلااری شیئاً الا انی اجد رائحه المسک فقال انامعاشر الانبیاء تنبت اجسادنا علی ارواح اهل الجنه فماخرج منا من نتن ابتلعته الارض. (الاصابه ج 8 ص 183). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) من شهیرات نساء الاَّستانه فی القرن الاخیر اشتهرت بجوده قریحتها و حده ذکائها. (اعلام النساء ج 3 ص 1364). توضیح بیشتر ...
  • لیلی. [ل َ لا] (اِخ) ملقبه به خندف. یکی از جدات رسول (ص). رجوع به لیلی بنت حلوان شود. توضیح بیشتر ...
نام های ایرانی

لیلی در نام های ایرانی

  • دخترانه، نام گلی، شب دراز، نام یکی از لحنهای قدیم موسیقی ایرانی. توضیح بیشتر ...
عربی به فارسی

لیلی در عربی به فارسی

  • شبانه , عشایی , واقع شونده در شب , نمایش شبانه
فرهنگ فارسی هوشیار

لیلی در فرهنگ فارسی هوشیار

  • شب سیاه لیلی در فارسی شبانه شبگاه، شبرو ‎، (اسم) لحنی است در موسیقی قدیم: یکی نی بر سر کسری دوم نی برسر شبشم سدیگر پرده سرکش چهارم پرده لیلی (منوچهری. د. 131). توضیح بیشتر ...
بخش پیشنهاد معنی و ارسال نظرات
جهت پیشنهاد معنی لطفا وارد حساب کاربری خود شوید. در صورتی که هنوز عضو جدول یاب نشده اید از اینجا ثبت نام کنید