آیا ضرب و شتم در قانون اسلامی دلیل کافی برای طلاق محسوب می شود؟ + روش اثبات

هماگونه که مستحضرید در قانون کشور ایران مطابق ماده ۱۱۳۳ طلاق در اختیار زوج است و زنی که تمایل به جدایی داشته باشد برای موفقیت در دادگاه و رسیدن به خواسته خود (طلاق) نیازمند ارائه دلیل به دادگاه و احراز عسر و حرج می باشد. در موضوع عسر و حرج، زن در اثبات عسر و حرج مدعی است و باید تمام ارکان آن را در دادگاه ثابت کند. توجه به این که در قانون کشورمان طلاق در اختیار مرد است زنی که تمایل به طلاق داشته باشد و شوهرش مخالفت کند، برای موفقیت در دادگاه و رسیدن به طلاق نیازمند دلیل است. یکی از مهمترین این دلایل طلاق به دلیل ضرب و شتم است. در شرط دوم شروط چاپی مندرج در عقدنامه ها آمده است: “سوء رفتار و یا سوء معاشرت زوج به حدی که ادامه زندگی را برای زوجه غیر قابل تحمل نماید.

ضرب و شتم
ضرب و شتم

” بدیهی است که اگر زوج این شرط را امضاء کرده باشد و برای دادگاه ثابت شود که شوهر دارای سوء رفتار و یا سوء معاشرت است زوجه می تواند از این طریق و علی رغم مخالفت شوهرش به طلاق دست یابد.

از کلمات “سوء رفتار و یا سوء معاشرت” بر می آید که این گونه رفتار باید مستمر باشد. در عرف یکی از مصادیق بارز سوء رفتار ضرب و شتم است.

یکی از مهمترین این دلایل، طلاق به دلیل ضرب و جرح است که این شرط در بند ۲ شروط ضمن عقد مندرج در سند نکاحیه به صورت چاپی منعکس گردیده، که در صورت تحقق شرط، زوجه میتواند به آن استناد نماید و در صورت اثبات عسر و حرج در محکمه به دلیل مذکور، دادگاه میتواند زوج را اجبار به طلاق نماید .

مطابق بند ۴ تبصره ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی « ضرب و شتم یا هرگونه سوء رفتار مستمر که عرفا با توجه به وضعیت زوجه قابل تحمل نباشد در صورت اثبات این امرتوسط زوجه، دادگاه شوهر را اجبار به طلاق به دلیل ضرب و شتم مینماید». بدیهی است که از کلمات سوء رفتار و سوء معاشرت چنین برمی آید که این گونه رفتار باید مستمر باشد و در عرف یکی از مصادیق بارز سوء رفتار، ضرب و شتم است.

اثبات ضرب و شتم توسط زوجه

طریقه اثبات ضرب و شتم توسط زوجه در خصوص اثبات ضرب و شتم و خشونت و سوء رفتار مرد می توان به اقرار صریح یا ضمنی شوهر یا شهادت شهود و یا گرفتن رأی محکومیت ضرب و جرح از دادگاه کیفری و یا تقاضای زوجه از دادگاه برای ارجای امر به مددکاری به جهت تحقیق از همسایگان محل زندگی زوجین در خصوص ضرب و شتم اشاره کرد.

صرف گرفتن گواهی پزشکی قانونی که نشان دهنده ضرب و جرح و میزان آن است کافی نیست و دلالت بر سوء رفتار زوج نمیکند و باید مشخص شود آسیب ها توسط چه کسی ایجاد شده است، و ملاک دادگاه در این خصوص رأی محکومیت کیفری یا کیفرخواست در دادسرا می باشد که قاضی اظهارات دو طرف را استماع و ادله ابرازی را بررسی کرده و رأی مقتضی صادر مینماید.

مراحل شکایت از مردی که دست بزن دارد

خوف ضرر بدنی و استمرار ایراد ضرب و جرح توسط زوج

تعهد زوج بر عدم ارتکاب ضرب و جرح در آینده به منزله ی اقرار وی به انجام ضرب و شتم در گذشته و تلقی آن به عنوان مصداق تحقق خوف متضمن ضرر بدنی ناشی از زندگی مشترک نخواهد بود.

به نظر اکثریت قضات و حقوقدانان، صرف صدور یک دادنامه مبنی بر ایراد ضرب و جرح زن که منجر به آسیب جزیی زوجه توسط شوهر شود، نمی تواند اماره بر خوف ضرر زندگی زوجه در منزل مشترک با زوج باشد و مظنه خوف ضرر نیز امری موقتی است و نمی تواند به طور دائم از سوی زوجه جهت امتناع موجه از زندگی مشترک مورد استناد قرار گیرد، لذا ضرب و جرح وارد یا هرگونه سوء استفاده ای از سوی زوج باید مستمر باشد.

خوف ضرر بدنی ناشی از زندگی مشترک

صرف تعهد زوج بر عدم ارتکاب ضرب و شتم زوجه در آینده به منزله اقرار وی به انجام ضرب و شتم در گذشته و تلقی آن به عنوان مصداق تحقق خوف متضمن ضرر بدنی ناشی از زندگش مشترک نخواهد بود.

حق طلاق زن به خاطر ضرب و شتم مرد

از جمله مواردی که زن می‏تواند در دادگاه اقامه دعوی و نیز شکایت نماید همین مسأله کتک زدن از سوی زوج می باشد آنچه مسلم است در قانون جزا، کتک‏ کاری جرم بوده و مجازات دارد و کسی که مورد ضرب و شتم قرار می‏گیرد می‏تواند به دادگاه مراجعه نماید که پس از رسیدگیهای معمول و تأیید پزشکی قانونی، مجرم به پرداخت دیه محکوم می‏گردد.

ماده ۱۱۳۰ قانون مدنی می‏گوید:«در صورتی که دوام زوجیت موجب عسر و حرج زوجه باشد، وی می‏تواند به حاکم شرع مراجعه و تقاضای طلاق کند، چنانچه عسر و حرج مذکور در محکمه ثابت شود، دادگاه می‏تواند زوج را اجبار به طلاق نماید و در صورتی که اجبار میسر نباشد زوجه به اذن حاکم شرع طلاق داده می‏شود؛» (مفاد ماده مزبور در تاریخ ۸/۱۰/۱۳۶۱ توسط کمیسیون قضایی مجلس شورای اسلامی به صورت فعلی اصلاح گردیده است).

ضرب و شتم

عسر و حرج چیست ؟

عسر و حرج یا قاعده لاحرج که در این ماده آمده به معنی مشقت شدید است که از قواعد معروف فقهی است و مبتنی بر آیاتی از قرآن کریم است.

موارد مختلفی می‏تواند موجب این مشقت شدید در زندگی مشترک گردد که ضرب و شتم از جمله این موارد است.

اثبات خوف ضرر جانی زوجه

حکم قطعی دادگاه کیفری مبنی بر ارتکاب ضرب و شتم زوجه توسط شوهر از مصادیق خوف بر زیان بدنی زوجه و معمولا مانع صدور حکم الزام به تمکین است، البته عموما یکبار ضرب و شتم توسط زوج منجر به عدم تمکین و حق طلاق وی نمی گردد.

زوجه در صورت تعدد و اخذ گواهی های پزشکی قانونی و صدور حکم قطعی کیفری می تواند با اثبات خوف ضرر جانی و مالی برای طلاق به دلیل ضرب و جرح اقدام نماید و با احراز شرایط مدلل، از طرف قاضی و موافقت دادگاه اقدام نماید .

بنابراین، آنچه مورد توجه قرار میگیرد این است که زن قبل از تقدیم دادخواست طلاق به دلیل ضرب و جرح، باید در جهت اثبات ادعای خود مبنی بر ایراد ضرب و جرح زوج اقدام نماید و در جهت اثبات ادعا می تواند با تقدیم شکایت کیفری مبنی بر ایراد ضرب و جرح عمدی علیه شوهر شکایت کیفری مظرح نماید و دادنامه قطعی صادره از دادگاه کیفری را پیوست دادخواست طلاق نماید.

در نهایت سوء رفتار بنا به تشخیص دادگاه سپرده شده است، لیکن ممکن است یک قاضی برخی از موارد را سوء رفتار تلقی ننموده و دیگری اعمال زوج را سوء رفتار تلقی نماید ، چرا که خود قضاوت هم دارای عرف ها و باور های گوناگون هستند و لا جرم داوری های مبتنی بر آن نیز مختلف و گاها متفاوت خواهد بود.

ضرب و شتم
ضرضرب و شتمب و شتم

روش های اثبات ضرب و شتم مرد در دادگاه

یکی از روش های اثبات سوء رفتار شوهراخذ گواهی پزشکی قانونی مبنی بر ارتکاب ضرب و جرح است.

اما باید توجه داشت که گواهی پزشکی قانونی در اثبات ضرب و شتم، هر چند مبنی بر وقوع آن از سوی مرد باشد، به تنهایی کافی نیست و نمی‌تواند ثابت کننده ضرب و شتم برای دادگاه باشد.

در واقع ملاک دادگاه خانواده که به موضوع طلاق رسیدگی می‌کند، عموماً رای دادگاه کیفری یا کیفرخواست دادسرا است و نه صرفا برگه ای که از پزشکی قانونی دریافت می‌شود.

بنابراین باید به این نکته توجه داشت که اگر زن صرفاً به دریافت گواهی پزشکی قانونی اکتفا کند و شکایت خود را دادگاه کیفری ادامه ندهد، دادگاه خانواده به گواهی پزشکی قانونی ترتیب اثر نخواهد داد.

حتی اگر گواهی مذکور به نفع زن صادر شده باشد. شایان ذکر است که اگر زن بخواهد از ادامه شکایت صرف نظر و گذشت کند بهتر است درخواست ترک تعقیب را به دادگاه ارائه کند تا در صورتی که دوباره سوء رفتاری از سوی مرد مشاهده شد، بتواند پرونده ضرب و شتم را مجدداً به جریان اندازد.

راهکار دیگری که می‌تواند برای اثبات ضرب و شتم و سوء معاشرت مرد در دادگاه موثر باشد، تقاضا از دادگاه برای ارجاع موضوع به مددکاری به منظور تحقیق در این خصوص است.

در این حالت مددکار دادگاه به صورت محسوس و نامحسوس از همسایگان محل زندگی زن و شوهر تحقیق می‌کند.

این روش در شرایطی که عموماً طلاق گرفتن به درخواست زن با مخالفت شوهر مواجه می‌شود، می‌تواند راهکار تاثیرگذاری باشد.

آیا زن به دلیل یک بار ضرب و شتم می‌تواند طلاق بگیرد؟

اصولاً رفتار شوهر باید به حدی باشد که ادامه زندگی را برای زن غیر قابل تحمل کند، تا دادگاه رأی طلاق را صادر کند.

بدیهی است که اگر برای دادگاه ثابت شود که شوهر دارای سوء رفتار و یا سوء معاشرت است، زن می‌تواند به رغم مخالفت همسر، طلاق بگیرد.

بنابراین باید سوء رفتار به صورت مستمر و مداوم باشد و اگر مرد یک مرتبه سوء رفتار داشته باشد، نمی‌تواند برای زن حق طلاق ایجاد کند.

در واقع زن باید بتواند اثبات کند که ضرب و شتم مرد به حدی است که برای زن سختی زیادی در زندگی با مرد ایجاد کرده است.

این موضوع ممکن است با گواهی‌ های متعددی که از پزشکی قانونی دریافت شده یا دفعات مکرری که علیه مرد کیفرخواست یا حکم محکومیت به ضرب و شتم صادر شده است قابل اثبات باشد.

 

[تعداد: ۱   میانگین:  ۵/۵]
۰ ۰ vote
Article Rating

وبگردی

ایمیل برای اطلاع رسانی
بهم خبر بده
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x