تعقیبات و نافله های نماز های پنج گانه چیست و چگونه خوانده می شوند؟

در این بخش از جدول یاب به بررسی تعقیبات نماز و نافله نماز های پنج گانه می پردازیم همچنین نحوه چگونگی خواندن آنها و فضیلت هر یک بیان می کنیم

انواع نماز نافله چگونه خوانده می‌شوند؟

نافله و تعقیبات نماز

تعقیبات مشترکه نماز – ذکر‌ها و سوره‌ها

تعقیبات مشترکه نماز از جمله مستحباتی است که خواندن آن‌ها بعد از هر نماز واجب بسیار توصیه شده و ثواب زیادی دارد. تعقیبات مشترکه نماز از جمله مستحباتی است که خواندن آن‌ها بعد از هر نماز واجب بسیار توصیه شده و ثواب زیادی دارد. قسمتی از تعقیبات مشترکه شامل ذکر‌ها و سوره‌های قرآن است.

تعقیبات مشترکه نماز - ذکر‌ها و سوره‌ها

ذکر‌ها و سوره‌های قرآن از جمله پایه‌های ثابت تعقیبات مشترکه نماز‌های یومیه هستنددر این مقاله سعی کرده ایم مجموعه‌ای از ذکر‌ها و سوره‌هایی را که خواندن آن‌ها به عنوان تعقیبات مشترکه نماز توصیه شده است گردآوری کنیم.

تعقیبات نماز چیست؟

تعقیبات مجموعه‌ای از دعاها، ذکر‌ها و بعضی از آیات قرآن است که خواندن آن‌ها بعد از هر یک از نماز‌های یومیه مستحب است. امام صادق (ع) اولین کسی بود که از عبارت «تعقیبات» در این زمینه استفاده کرد. بعضی از این تعقیبات مشترک هستند و آن‌ها را می‌توان بعد از هر نمازی خواند. ضمن این که برای هر یک از نماز‌های یومیه هم دعا‌ها و ذکر‌های ویژه‌ای توصیه شده است.

فضیلت تعقیبات نماز

شیخ کلینی در کتاب الکافی (جلد ۳، صفحه ۳۴۱) گفته است که اگر مومنی پس از نماز، آن اندازه به تعقیبات بپردازد که نماز دیگرش فرا برسد، او مهمان خداست و حق او بر خداوند آن است که مهمانش را گرامی بدارد.

اذکار و آیات تعقیبات مشترکه نماز‌های یومیه

تعقیبات مشترکه نماز در کتاب مفاتیح الجنان آمده است که ما در این جا آن‌ها را به تفصیل آورده ایم:
۱. تکبیرات
اولین تعقیبات مشترکه هر نماز گفتن ۳ بار ذکر «الله اکبر» است که هنگام گفتن این ذکر باید دست‌ها را تا محل گوش‌ها بالا بیاوریم. این عمل به تکبیرات معروف است.
بعد از تکبیرات دعای زیر را بخوانید:
لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ إِلَهاً وَاحِداً وَ نَحْنُ لَهُ مُسْلِمُونَ
خدایى به جز خداى یکتاى عالم نیست و ما تسلیم حکم او هستیم
لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَ لاَ نَعْبُدُ إِلاَّ إِیَّاهُ‏
معبودى به جز خدا نیست و ما جز او هیچ کس را پرستش نمى‏ کنیم
مُخْلِصِینَ لَهُ ‏اَلدِّینَ وَ لَوْ کَرِهَ الْمُشْرِکُونَ
و طاعت ما خالص براى اوست هر چند خلاف میل مشرکان است
لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ رَبُّنَا وَ رَبُّ آبَائِنَا الْأَوَّلِینَ‏
معبودی به جز خدا نیست که پروردگار ما و پدران پیشین ماست
لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ وَحْدَهُ وَحْدَهُ أَنْجَزَ وَعْدَهُ
معبودی به جز خدا نیست که او یکتاى یکتا است او به عهد خود وفا کند
وَ نَصَرَ عَبْدَهُ وَ أَعَزَّ جُنْدَهُ‏
و بنده خود را یارى کند و سپاه خود را عزت دهد
وَ هَزَمَ الْأَحْزَابَ وَحْدَهُ
و به تنهایى لشکرهاى مخالف را در هم شکند
فَلَهُ الْمُلْکُ وَ لَهُ الْحَمْدُ
پس ملک هستى و ستایش خلق مختص اوست
یُحْیِی وَ یُمِیتُ وَ یُمِیتُ وَ یُحْیِی‏
که زنده کند و بمیراند و باز بمیراند و زنده کند
وَ هُوَ حَیٌّ لاَ یَمُوتُ بِیَدِهِ الْخَیْرُ
و او خود زنده است که هرگز نمیرد هر خیر به دست اوست
وَ هُوَ عَلَى کُلِّ شَیْ‏ءٍ قَدِیرٌ
و قادر به هر چیز اوست
۲. استغفار
أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ الَّذِی لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ الْحَیُّ الْقَیُّومُ وَ أَتُوبُ إِلَیْهِ‏
آمرزش مى‏ طلبم از خدا که جز او خدایى نیست جز او که زنده و پاینده است و من به درگاهش به توبه باز مى ‏گردم.
۳. تسبیحات حضرت زهرا (س)
تسبیحات حضرت زهرا (س) از جمله تعقیبات مشترکه نماز است که بسیار توصیه شده است. این تسبیحات شامل ۳۴ بار «الله اکبر»، ۳۳ بار «الحمدلله» و ۳۳ بار «سبحان الله» است که می‌توانید آن‌ها را با بند‌های انگشتانتان بشمارید و بگویید.
۴. تهلیل
بعد از هر نماز خصوصاً نماز صبح و شام قبل از این که از جای خودتان برخیزید ۱۰ بار بگویید:
أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِیکَ لَهُ‏
گواهى دهم که خدایى جز آن خداى یکتا نیست
إِلَهاً وَاحِداً أَحَداً فَرْداً صَمَداً
خدایى است بى‏ شریک و یگانه و فرد و یکتا
لَمْ یَتَّخِذْ صَاحِبَهً وَ لاَ وَلَداً
غنى از خلق است و هم جفت ندارد و فرزندى براى او نیست.
۵. تلاوت قرآن
بعد از هر نماز یومیه خواندن این آیات و سوره‌ها توصیه شده است:
آیه الکرسی
سوره حمد
آیات ۱۸ و ۱۹ سوره آل عمران
«شَهِدَ اللَّهُ أَنَّهُ لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ وَالْمَلَائِکَهُ وَأُولُو الْعِلْمِ قَائِمًا بِالْقِسْطِ ۚ. لَا إِلَٰهَ إِلَّا هُوَ الْعَزِیزُ الْحَکِیمُ»
«خداوند (با ایجادِ نظامِ واحدِ جهانِ هستی) گواهی می‌دهد که معبودی جز او نیست و فرشتگان و صاحبان دانش (هر کدام به گونه‌ای بر این مطلب) گواهی می‌دهند؛ در حالی که (خداوند در تمام عالم) قیام به عدالت دارد؛ معبودی جز او نیست، که هم توانا و هم حکیم است.»
«اِنَّ الدّینَ عِنْدَ اللَّهِ الاِْسْلامُ وَمَا اخْتَلَفَ الَّذینَ اُوتُوا الْکِتابَ اِلاّ مِنْ بَعْدِ مآ جآئَهُمُ الْعِلْمُ بَغْیا بَیْنَهُمْ وَمَنْ یَکْفُرْ بِایاتِ اللَّهِ فَاِنَّ اللَّهَ سَریعُ الْحِسابِ»
«همانا دین نزد خدا اسلام است، آنانى که به آن کتاب آسمانى داده شده، اختلاف نکردند، مگر پس از آن‏که دانش به نزدشان دررسید، این اختلاف به خاطر ستمگرى در میانشان بود، کسى‏ که به آیات خدا کفر ورزد، به یقین خدا سریع الحساب است.»
آیات ۲۶ و ۲۷ سوره آل عمران
«قُلِ اللَّهُمَّ مَالِکَ الْمُلْکِ تُؤْتِی الْمُلْکَ مَنْ تَشَاءُ وَتَنْزِعُ الْمُلْکَ مِمَّنْ تَشَاءُ وَتُعِزُّ مَنْ تَشَاءُ وَتُذِلُّ مَنْ تَشَاءُ ۖ. بِیَدِکَ الْخَیْرُ ۖ. إِنَّکَ عَلَىٰ کُلِّ شَیْءٍ قَدِیرٌ»
«بگو: «بارالها! مالک حکومت‌ها تویی؛ به هر کس بخواهی، حکومت می‌بخشی و از هر کس بخواهی، حکومت را میگیری؛ هر کس را بخواهی، عزت میدهی و هر که را بخواهی خوار میکنی. تمام خوبی‌ها به دست توست؛ تو بر هر چیزی قادری.»
«تُولِجُ اللَّیْلَ فِى النَّهارِ وَتُولِجُ النَّهارَ فِى اللَّیْلِ وَتُخْرِجُ الْحَىَّ مِنَ الْمَیِّتِ وَتُخْرِجُ الْمَیِّتَ مِنَ الْحَىِّ وَتَرْزُقُ مَنْ تَشآءُ بِغَیْرِ حِسابٍ»
«شب را در روز درآوردى، و روز را در شب و زنده را از مرده بیرون مى‏ آورى و مرده را از زنده خارج مى سازى و هرکه‏ را بخواهى، بى‏ حساب روزى مى‏ دهى.»
آیات ۵۴ تا ۵۶ سوره اعراف
«إِنَّ رَبَّکُمُ اللَّهُ الَّذِی خَلَقَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضَ فِی سِتَّهِ أَیَّامٍ ثُمَّ اسْتَوَىٰ عَلَى الْعَرْشِ یُغْشِی اللَّیْلَ النَّهَارَ یَطْلُبُهُ حَثِیثًا وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُومَ مُسَخَّرَاتٍ بِأَمْرِهِ ۗ. أَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْأَمْرُ ۗ. تَبَارَکَ اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِینَ»
«پروردگار شما، خداوندی است که آسمان‌ها و زمین را در شش روز [= شش دوران]آفرید؛ سپس به تدبیر جهان هستی پرداخت؛ با (پرده تاریک) شب، روز را می‌پوشاند و شب به دنبال روز، به سرعت در حرکت است و خورشید و ماه و ستارگان را آفرید، که مسخر فرمان او هستند. آگاه باشید که آفرینش و تدبیر (جهان) از آن او (و به فرمان او) ست. پر برکت (و زوالناپذیر) است خداوندی که پروردگار جهانیان است.»
«ادْعُوا رَبَّکُمْ تَضَرُّعًا وَخُفْیَهً ۚ. إِنَّهُ لَا یُحِبُّ الْمُعْتَدِینَ»
«پروردگار خود را (آشکارا) از روی تضرع و در پنهانی، بخوانید (و از تجاوز، دست بردارید که) او متجاوزان را دوست نمیدارد»
«وَلَا تُفْسِدُوا فِی الْأَرْضِ بَعْدَ إِصْلَاحِهَا وَادْعُوهُ خَوْفًا وَطَمَعًا ۚ. إِنَّ رَحْمَتَ اللَّهِ قَرِیبٌ مِنَ الْمُحْسِنِینَ»
«و در زمین پس از اصلاح آن فساد نکنید، و او را با بیم و امید بخوانید (بیم از مسؤولیت‌ها و امید به رحمتش؛ و نیکی کنید)، زیرا رحمت خدا به نیکوکاران نزدیک است»
آیات ۱۸۰ تا ۱۸۲ سوره صافات
«سُبْحَانَ رَبِّکَ رَبِّ الْعِزَّهِ عَمَّا یَصِفُونَ»
«منزه است پروردگار تو، پروردگار عزت (و قدرت) از آنچه آنان توصیف میکنند.»
«وَ سَلَامٌ عَلَى الْمُرْسَلِینَ»
«و سلام بر رسولان»
«وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِینَ»
«و حمد و ستایش مخصوص خداوندی است که پروردگار جهانیان است»
۶. دعای حضرت یوسف (ع) در زندان
۳ مرتبه بگویید:
اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ
خدایا درود فرست بر محمد (ص) و آل محمد
وَ اجْعَلْ لِی مِنْ أَمْرِی فَرَجاً وَ مَخْرَجاً
و در کارم فرج و گشایش مرحمت کن
وَ ارْزُقْنِی مِنْ حَیْثُ أَحْتَسِبُ وَ مِنْ حَیْثُ لاَ أَحْتَسِبُ‏
و از جایى که گمان دارم و از جایى که گمان ندارم مرا روزى بخش.
۷. صلوات و تعجیل فرج
۷ مرتبه بگویید:
یَا رَبَّ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَ آلِ مُحَمَّدٍ
اى خداى محمد و آل محمد درود فرست بر حضرت محمد (ص) و آلش و فرجشان را نزدیک فرما.
۸. خواندن سوره توحید
۱۲ مرتبه سوره توحید را بخوانید.
۹. ذکر‌های تعقیبات نماز
شیخ کلینی از معصومین (ع) روایت کرده است:
پس از هر نماز محاسن خود را با دست‏ راست بگیرید و دست چپتان را به جانب آسمان بلند کنید و ۳ بار بگویید:
یا ذَاالْجَلالِ وَالاِْکْرامِ اِرْحَمْنى مِنَ النّارِ
اى داراى شکوه و بزرگوارى رحم کن بر من از آتش
سپس ۳ بار بگویید:
اَجِرْنى مِنَ الْعَذابِ الاَْلیمِ
پناه ده مرا از شکنجه دردناک‏
و بعد دست راستتان را از محاسن بردارید و هر دو دست را به سوى آسمان بلند کنید و ۳ بار بگویید:
یا عَزیزُ یا کَریمُ یا رَحْمنُ یا غَفُورُ یا رَحیمُ
اى عزیز، اى کریم، ‏ اى بخشنده، اى آفریننده، اى مهربان
بعد دستهایتان را برگردانید و پشت دستهایتان را به طرف آسمان کنید و ۳ بار بگویید:
اَجِرْنى مِنَ الْعَذابِ الاَْلیمِ
پناه ده مرا از شکنجه دردناک
آن گاه بگویید:
وَصَلَّى اللَّهُ عَلى مُحَمَّدٍ وَآلِهِ وَالْمَلاَّئِکَهُ وَالرُّوحُ
درود خدا بر محمد و خاندانش و فرشتگان و روح

انواع نماز نافله چگونه خوانده می‌شوند؟

نماز‌های نافله که همان نماز‌های مستحبی هستند، چگونه خوانده می‌شوند؟ نماز‌های نافله یا نماز‌های مستحبی، جمعاً سی و چهار رکعت هستند که با دو رکعت نماز غفیله سی و شش رکعت می‌شوند؛ البته در روز‌های جمعه مجموع این نماز‌ها به عدد چهل رکعت می رسد. در روایات به نماز‌های مستحبی متعددی اشاره و توصیه شده است.

انواع نماز نافله چگونه خوانده می‌شوند؟

نحوه خواندن انواع نماز نافله

در روز‌های جمعه چهار رکعت بر نماز‌های نافله ظهر و عصر اضافه می‌شود.
انواع نماز‌های نافله:
۱. نماز نافله صبح
۲. نماز نافله ظهر
۳. نماز نافله عصر
۴. نماز نافله مغرب
۵. نماز غفیله
۶. نماز نافله عشا (نماز وتیره)
۷. نماز شب

آموزش خواندن نماز نافله صبح

نافله صبح دو رکعت است و قبل از نماز صبح خوانده می‌شود؛ یعنی بعد از فجر اول است تا آن زمان که سرخی در طرف مشرق آسمان پیدا شود.
بهتر است در رکعت اول بعد از حمد سوره کافرون و در رکعت دوم بعد از حمد، توحید خوانده شود.

آموزش خواندن نماز نافله ظهر

نافله ظهر قبل از نماز ظهر باید خوانده شود و مجموعا هشت رکعت است که باید به صورت چهار تا نماز دو رکعتی آن را خواند:
نماز دو رکعتی اول:
در رکعت اول بعد از حمد سوره توحید را بخوانید و در رکعت دوم بعد از حمد سوره کافرون را بخوانید و پس از سلام، تسبیحات حضرت زهرا سلام الله علیها را بخوانید.
نماز‌های دو رکعتی دوم و سوم و چهارم:
همانند نماز صبح خوانده می‌شوند و بعد از سلام نماز چهارم، باید تسبیحات حضرت زهرا سلام الله علیها را ذکر کنید.
توجه: در روز‌های جمعه دو رکعت به تعداد رکعات نافله ظهر افزوده می شود.

آموزش خواندن نماز نافله عصر

نافله عصر قبل از نماز عصر باید خوانده شود و مجموعا هشت رکعت است که باید به صورت چهار تا نماز دو رکعتی آن را خواند:
– همانند نماز صبح خوانده می‌شوند و بعد از سلام نماز چهارم، باید تسبیحات حضرت زهرا سلام الله علیها را ذکر کنید. بهتر است در رکعت اول بعد از حمد سوره توحید و در رکعت دوم بعد از حمد سوره کافرون خوانده شود.
توجه: در روز‌های جمعه دو رکعت به تعداد رکعات نافله عصر افزوده می شود.

نحوه خواندن نماز نافله مغرب

این نماز بلافاصله بعد از نماز مغرب خوانده می‌شود. نافله مغرب مجموعا چهار رکعت است که باید به صورت دو نماز دو رکعتی خوانده شود و تکلم کردن بین سلام نماز اول و تکبیر نماز دوم مکروه است.
نحوه خواندن نماز نافله مغرب به این صورت است:
نماز دو رکعتی اول:
در رکعت اول بعد از حمد سوره کافرون و در رکعت دوم بعد از حمد سوره توحید خوانده می‌شود.
نماز دو رکعتی دوم:
نماز دو رکعتی دوم را می توان به نحو دلخواه خواند. می گویند امام علی النقی الهادی علیه ‌السلام در رکعت اول بعد از حمد، سوره حدید (از آیه اول تا علیم بذات الصدور) و در رکعت دوم بعد از حمد، سوره سوره حشر (از لو انزلنا هذا القرآن تا آخر) را می خواندند.

نماز غفیله چیست و چگونه ادا می‌شود؟

نماز غفیله دو رکعت است و مابین نماز‌های مغرب و عشا خوانده می‌شود. در رکعت اول بعد از حمد، آیات ۸۷ و ۸۸ سوره انبیا را بخوانید:
و ذالنون اذ ذهب مغاضبا فظن ان لن نقدر علیه فنادی
فی الظلمات ان لا اله الا انت سبحانک انی کنت من الظالمین. 
فستجبنا له و نجیناه من الغم و کذلک ننجی المومنین.
در رکعت دوم بعد از حمد، آیه ۵۹ سوره انعام را بخوانید:
و عنده مفاتح الغیب لا یعلم‌ها الا هو و یعلم ما فی البر
و البحر و ما تسقط من ورقه الا یعلم‌ها و لا حبه فی ظلمات
الارض و رطب و لا یابس الا فی کتب مبین.
سپس در قنوت این دعا خوانده می شود: (توجه شود به جای کلمات کذا حتما حاجت خود را ذکر کنید)
اللهم انی اسئلک بمفاتح الغیب التی لا یعلم‌ها الا انت ان تصلی علی محمد و اله 
و ان تفعل بی کذا و کذا. اللهم انت، ولی نعمتی و القادر علی طلبتی تعلم
حاجتی فاسئلک بحق محمد و اله علیه و علیهم السلام لما قضیت‌ها لی کذا

نماز نافله عشا (نماز وتیره)

نماز وتیره دو رکعت نماز نشسته است که بلافاصله بعد از نماز عشا خوانده می‌شود؛ مستحب است در این نماز، صد آیه از قرآن خوانده شود. به این نحو که:
در رکعت اول:
بعد از حمد، سوره واقعه خوانده شود.
در رکعت دوم:
بعد از حمد، سوره توحید خوانده شود. بعد از سلام این نماز، توبه کنید.
نماز شب
وقت نماز شب از نیمه شب تا طلوع صبح صادق است. (بهتر است نزدیک نماز صبح خوانده شود.)
نماز شب مجموعاً یازده رکعت است:
۱. هشت رکعت به نیت نافله شب؛
۲. دو رکعت به نیت نماز شفع؛
۳. یک رکعت به نیت نماز وتر.
(برای دانستن کیفیت نماز شب بهتر است به مفاتیح الجنان، در کیفیت نماز شب مراجعه شود.)

نحوه خواندن نافله نماز شب چگونه است؟

چهار تا نماز دو رکعتی و بعد از هر دو رکعت سلام را بخوانید. بهتر است در رکعت‌های اول بعد از حمد، سوره توحید و در رکعت‌های دوم بعد از حمد، سوره کافرون را بخوانید.
(اگر وقت تنگ است، می توانید دو رکعت اول را طبق دستور بالا خوانده و در شش رکعت باقیمانده فقط حمد را بخوانید و نیازی به خواندن سوره نیست). در قنوت‌ها نیز سه بار گفتن سبحان الله کافی است.

نحوه خواندن نافله نماز شفع

بعد از این‌که نماز شب خوانده شد، دو رکعت نماز شفع اقامه می‌ شود. در این دو رکعت بعد از حمد، می توان سوره توحید را خواند. بعد از سلام نماز این دعا را بخوانید:
الهی تعرض لک فی هذا اللیل المتعرضون
“خداوندا در این شب نیازمندان به درگاه تو اظهار نیاز می کنند”

نحوه خواندن نافله نماز وتر

بعد از نماز شفع، یک رکعت نماز وِتر اقامه می‌شود.
بعد از حمد، می توان سوره توحید و در قنوت دعای دلخواه را خواند اما بهتر است در قنوت برای چهل مؤمن دعا کنید و سپس هفتاد مرتبه بگویید:
استغفرالله ربی و اتوب الیه.
سزاوار است که دست چپ را به دعا بلند کنید و با دست راست، استغفار را بشمارید. بعد از سلام، بهتر است ذکر تسبیحات حضرت زهرا سلام الله علیها را بگویید.
۰ ۰ آرا
رأی دهی به مقاله
برای امتیاز به این نوشته جدولیاب کلیک کنید!
[کل: ۰ میانگین: ۰]
برچسب ها
ایمیل برای اطلاع رسانی
بهم خبر بده
guest
0 نظرات
Inline Feedbacks
نمایش تمام کامنتها
0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x
بستن